Music

Απώλεια ποιοτικών χαρακτηριστικών από τη συλλογή λαχανικών

2022-03-30

της Αγγελικής Κωνσταντοπούλου*


Απώλεια ποιοτικών χαρακτηριστικών μετασυλλεκτικά

Ο καρπός μετά τη συλλογή συνεχίζει να ζει και να μεταβολίζει τα σάκχαρα για την παραγωγή ενέργειας για τις διάφορες μεταβολικές λειτουργίες. Παράγονται ένζυμα και το νωπό οπωροκηπευτικόσυνεχίζει να υπόκειται σε φθορά. Οι σωστοί χειρισμοί προσυλλεκτικά και μετασυλλεκτικά προλαμβάνουν τις μικροβιακές και εντομολογικές προσβολές. Ελαττώνονται σταδιακά τα θρεπτικά χαρακτηριστικά και η υγρασία σταδιακά μειώνεται, η υφή και το χρώμα αλλάζουν σταδιακά. Τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά κατά συνέπεια υποβαθμίζονται γι' αυτό είναι πολύ σημαντικό να διαχειριστούμε σωστά μετασυλλεκτικά τον καρπό ώστε να διατηρήσουμε την ποιότητα τους για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα. Η σωστή αποθήκευση και κρυοσυντήρηση είναι επίσης πολύ σημαντική για να αποφύγουμε βλάβες στους ιστούς από εγκαύματα ψύξης και άλλα ανεπιθύματα στίγματα που θα εμφανιστούν. Η αλυσίδα ψύξης θα πρέπει να τηρηθεί για να παραμείνει η φρεσκάδα και να φτάσει ασφαλές το λαχανικό στον καταναλωτή. 

Συσκευασία-μεταφορά

Αφού γίνει η διαλογή τους για να καθαριστούν από τυχόν ξένες ύλες και ακαθαρσίες στη συνέχεια αμέσως μεταφέρονται πάνω σε ταινίες για συσκευασία. Η συσκευασία είναι σε πλαστικά ημιπερατά τελάρα που αερίζονται και σκεπάζονται με νάιλον μεμβράνη ώστε να περιοριστεί η αναπνοή τους και η απώλεια της υγρασίας τους. Τα τελάρα στοιβάζονται πάνω σε παλέτες ώστε να μεταφερθούν σε ψυγεία αποθήκευσης ή σε φορτηγά ψυγεία για να μεταφερθούν στον τόπο όπου θα πωληθούν ασφαλές από τραυματισμούς και κραδασμούς. Προσοχή θα πρέπει να δίνεται στα κενά ανάμεσα στις παλέτες ώστε να κυκλοφορεί ανεμπόδιστος ο ψυχρός αέρας του ψυγείου. 

Ιδιαίτερα η γκρίζα μούχλα που υποκινείται από Botrytiscinerea είναι μια από τις σημαντικότερες μετασυλλεκτικές μυκητιασικές ασθένειες των πράσινων φασολιών που προκαλεί τη σημαντική απώλεια στην παραγωγή, την επεξεργασία, την αποθήκευση, και τη μεταφορά των πράσινων φασολιών παγκοσμίως. Η διαχείριση της νόσου βασίζεται σε χημικά μυκητοκτόνα που έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία. Σε αυτή τη μελέτη, ένα βακτηριακό στέλεχος BA17, που προσδιορίζεται ως Bacillu samyloliquefaciens, παρουσίασε ισχυρή αντιμυκητιασική δράση κατά του Β. cinerea. Διήθημα υγρής καλλιέργειας BA17, όταν εφαρμόζεται σε 1 %, 5 % και 10 %, μειωμένη βλάστηση των σπορίων, παραγωγή σπορίων και μυκηλιακή ανάπτυξη της Β. cinerea σημαντικά. Μυκήλιο που υποβλήθηκαν σε θεραπεία με BA17 διήθημα εμφανίστηκε οίδημα και αφυδατωμένη δυσπλασία, συγκέντρωση πρωτοπλάσματος, και μιτοχόνδρια έγινε μεγαλύτερη και πιο πολυάριθμες με ελαττωματικά κυτταρικά τοιχώματα. Η αξιολόγηση των δραστηριοτήτων ενδοσπορικών και εξωσπορικών ανταγωνιστικών ουσιών του BA17 έδειξε ότι οι δραστικές ουσίες παράγονταν κυρίως εκτός του βακτηριακού κυττάρου. Οι δραστικές ουσίες που παράγονται από το BA17 ήταν ευαίσθητες στη θερμότητα, είχαν τη βέλτιστη αποτελεσματικότητα στο pH 8.0 και ήταν σχετικά ανθεκτικές στην υπεριώδη ακτινοβολία. Η ανασταλτική επίδραση του BA17 δεν ήταν σημαντική όταν αποθηκεύτηκε στους 4 ή 25 °C για το διήθημα BA17, όταν εφαρμόστηκε στο 10 %, μείωσε την γκρίζα μούχλα στο πράσινο φασόλι κατά περισσότερο από 90 % σε επαναλαμβανόμενα πειράματα. Παρείχε επίσης τις σημαντικές συντηρητικές επιδράσεις στο πράσινο φασόλι με τη μείωση του ποσοστού αποσύνθεσης και των σημείων σκουριάς και τη διατήρηση της καλύτερης σκληρότητας και του χρώματος. Ο παράγοντας βιοελέγχου BA17 έχει μεγάλες δυνατότητες για τον έλεγχο της μετασυλλεκτικής γκρίζας μούχλας στο πράσινο φασόλι και τη βελτίωση της ποιότητας πράσινων φασολιών στην πρακτική παραγωγή. 


* Η Αγγελική Κωνσταντοπούλου είναι τεχνολόγος τροφίμων.