Music

Χάρης Μελιτάς: "Με τρομάζει η διαφαινόμενη νίκη του Εγώ επί του Εμείς"

2022-09-06

Συνέντευξη με τον ποιητή Χάρη Μελιτά

Επιμέλεια:

Βασιλική Β. Παππά

vpappa@cultmagz.com


Ο Χάρης Μελιτάς γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Ε.Μ.Π. Έχει εκδώσει δεκαπέντε ποιητικές συλλογές και μια συλλογή διηγημάτων. Πεζογραφήματα και ποιήματά του δημοσιεύονται σε περιοδικά και περιλαμβάνονται σε ανθολογίες.

Β.Π.: Κύριε Μελιτά, γεννηθήκατε στην Αθήνα. Έχετε κάποια δυνατή ανάμνηση από τα παιδικά σας χρόνια;

Χ.Μ.: Η πόλη μοιάζει θάλασσα, όταν είσαι παιδί. Τα σπίτια αραγμένα καράβια, οι δρόμοι ζώνες ατσάλινες κι οι άνθρωποι συντρίβουν τα βράχια για το φιλί της άμμου.

Β.Π.: Έχουν εκδοθεί 15 ποιητικές συλλογές αλλά και διηγήματά σας. Ποια ήταν η αφορμή για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή;

Χ.Μ.: Το ταξίδι με οποιοδήποτε μέσο για κάθε πιθανό ή απίθανο προορισμό. Ακόμα και μια μικρή διαδρομή με το λεωφορείο μπορούσε να με εμπνεύσει, καθώς καθισμένος πλάι σ' ένα παράθυρο, παρατηρούσα με το μάτι και το μυαλό τα δρώμενα του δρόμου κρατώντας τις εικόνες και τα συναισθήματα στη σκέψη και στην ψυχή.

Β.Π.: Σύμφωνα με στατιστικές σήμερα παρατηρείται αύξηση του αναγνωστικού κοινού. Μπορούμε όμως να ισχυριστούμε ότι οι νεοέλληνες διαβάζουν καλύτερα, ότι το είδος της ανάγνωσης που προϋποθέτει η ποίηση αλλά και η απαιτητική πεζογραφία, είναι τι αρμόττον;

Χ.Μ.: Δυστυχώς βρισκόμαστε στην εποχή της οθόνης και του καθρέφτη. Η έλλειψη ουσιαστικής παιδείας αποτελεί τροχοπέδη για την επικράτηση μιας λογοτεχνίας υψηλού επιπέδου, έτσι που σήμερα ο αναγνώστης παρασύρεται από επιφανειακές γραφές που δεν τον αφήνουν να ερμηνεύσει ο ίδιος τα έργα, αξιολογώντας την ποιότητα και τα βαθύτερα νοήματα.

Β.Π.: Μπορεί ο ποιητικός λόγος, όσο πολύχρωμος και αν είναι, να γίνει αντιληπτός από όλους και να γίνει ένας δρόμος επικοινωνίας των ανθρώπων;

Χ.Μ.: Η ποίηση δεν χρειάζεται να είναι πολύχρωμη για να αγγίξει την ψυχή του αναγνώστη. Είναι το άσθμα των αισθημάτων, η μυστική πύλη των νοημάτων, αποκαλύπτει όσα κρύβονται πίσω απ' τον καθρέφτη. Όσο πιο απλή και κατανοητή, τόσο πιο κοντά στον άνθρωπο και τα προβλήματά του. ''Στους καφενέδες - ρουφάω Ιστορία - χωρίς ζάχαρη'', γράφω σε ένα χαϊκού μου.

Β.Π.: Σε ένα ποίημά του ο ποιητής Τάκης Βαρβιτσιώτης γράφει: «Ο ποιητής έχοντας μόνος του αφανίσει το σκοτάδι/ Πορεύεται αλώβητος μέσα στη διαφάνεια». Είναι αλώβητοι οι ποιητές; Εσάς τι είναι αυτό που σας ενοχλεί στη σημερινή Ελλάδα και τι σας πονάει περισσότερο σ' αυτή τη χώρα;

Χ.Μ.: Ο Τάκης Βαρβιτσιώτης υπήρξε μέγας ποιητής και φωτεινός δάσκαλος της γλώσσας. Αλλά οι εποχές πολλές φορές μας ξεπερνούν. Όχι, σήμερα ο ποιητής δεν δικαιούται να είναι αλώβητος, αντιθέτως οφείλει να βαδίζει λαβωμένος μέσα στην παράνοια και το έρεβος της εποχής, ποτίζοντας το λευκό χαρτί με το αίμα της ψυχής του. Όσο για το τι με αγανακτεί στη πατρίδα μας, ελάχιστα είναι αυτά που δεν με ταράζουν. Με τρομάζει ο πόλεμος και οι ολέθριες συνέπειες για τη χώρα, η κοινωνική ανισότητα, η επικράτηση των λίγων, η αναλγησία της εξουσίας, η διαφαινόμενη νίκη του Εγώ επί του Εμείς, η παράδοση άνευ όρων σε γυάλινους εφιάλτες.

Β.Π.: Από το παρελθόν, ποια ιστορική προσωπικότητα θαυμάζετε και σε ποιο ιστορικό γεγονός θα θέλατε να είστε παρών;

Χ.Μ.: Ο Χριστός, πανταχού παρών από την εποχή του μέχρι σήμερα. Ο Όμηρος, ο Σωκράτης, ο Γκάντι, ένα παιδί που σκοτώθηκε στη μάχη, μια μάνα που το κλαίει αιώνια. Θα ήθελα να είμαι ένας απλός ναύτης στο πλοίο της Ουτοπίας αν κάποτε πιάσει λιμάνι.

Β.Π.: Είναι θέμα ψυχής ή μυαλού προκειμένου να γίνει κάποιος μεγάλος; Ποια η δική σας άποψη;

Χ.Μ.: Εξαρτάται. Σπουδαίος γίνεται κανείς με τεράστιο μυαλό και μικρή ψυχή, αλλά υπάρχουν παραδείγματα ηρώων με καθημερινό μυαλό και αστείρευτη ψυχή.

Β.Π.: Ποιο είναι το πιο πολύτιμο στοιχείο που κουβαλάτε στις αποσκευές σας;

Χ.Μ.: Το χιούμορ. Όσο κι αν σας φανεί παράξενο, το χιούμορ, η σάτιρα, ο σαρκασμός και ο αυτοσαρκασμός είναι τα όπλα μου στον αγώνα της ζωής και της ποίησης. Η σοβαροφάνεια με σκοτώνει.

Β.Π.: Ποιος είναι ο μεγαλύτερος φόβος σας;

Χ.Μ.: Θα μου επιτρέψετε να σας απαντήσω μ' ένα παλιό χαϊκού. ''Πιστέ μου φόβε - είσαι ο τελευταίος - που θα μ' αφήσεις.''

Β.Π.: Κλείνοντας τα μάτια για να χαλαρώσετε μετά από μια κουραστική μέρα, ποια εικόνα είναι αυτή που φέρνετε στο μυαλό σας;

Χ.Μ.: Αν ότι με κουράζει, αν ότι μ' αρρωσταίνει είναι ποίημα, τότε σκέφτομαι τον επόμενο στίχο. Εν πρώτοις όμως, κρεμάω τα ρούχα μου στην απλώστρα. Στάζουν ψέματα!

Σας ευχαριστώ από καρδιάς.

Β.Π.: Κι εγώ ευχαριστώ πολύ για τούτη τη συνέντευξη!