Music

Χαριτίνη Μαλισσόβα: "Οι γονείς αντί να επικρίνουν τα παιδιά τους, καλό θα ήταν να αναζητούν τα βαθύτερα αίτια της συμπεριφοράς τους"

2022-12-08

Συνέντευξη με την εκπαιδευτικό και συγγραφέα Χαριτίνη Μαλισσόβα


Επιμέλεια:

Βασιλική Β. Παππά

vpappa@cultmagz.com


Η Χαριτίνη Μαλισσόβα γεννήθηκε και κατοικεί στο Βόλο. Έχει σπουδάσει Παιδαγωγικά και εργάζεται ως εκπαιδευτικός στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Από το 2014 αρθρογραφεί στην εφημερίδα Θεσσαλία της Μαγνησίας. Έχει φιλοξενήσει σε συνεντεύξεις λογοτέχνες, ακαδημαϊκούς, εικαστικούς και καλλιτέχνες. Έχει γράψει τέσσερα παραμύθια, τα οποία έχουν παρουσιαστεί σε σχολικές παραστάσεις, διασκευασμένα σε θεατρική μορφή. Το 2019 κυκλοφόρησε η ποιητική συλλογή της με τίτλο Ιδεατή ολότητα. Η συνέντευξή μας γίνεται με αφορμή την έκδοση του εγχειριδίου για εκπαιδευτικούς και γονείς με τίτλο "Σχέσεις γονέων-εκπαιδευτικών στο Δημοτικό Σχολείο".

Β.Π.: Κυρία Μαλισσόβα, πρόσφατα ήρθε στα χέρια μου το βιβλίο σας που φέρει τον τίτλο «Σχέσεις γονέων-εκπαιδευτικών στο Δημοτικό σχολείο». Πρόκειται για ένα βιβλίο που εστιάζει στην αρμονική συνεργασία μεταξύ γονέων και εκπαιδευτικών με απώτερο στόχο την υγιή σχέση των παιδιών με τη σχολική ζωή, τόσο σε μαθησιακό, όσο και σε επίπεδο κοινωνικοποίησης και ψυχικής διάθεσης. Θα θέλατε να μας πείτε περισσότερα γι' αυτό;

Χ.Μ.: Η αφορμή για να εκδοθεί το εγχειρίδιο «Σχέσεις γονέων-εκπαιδευτικών στο Δημοτικό Σχολείο» δόθηκε όταν διαπίστωσα πως πολλά άρθρα μου (στην εφημερίδα Θεσσαλία όπου αρθρογραφώ τα τελευταία 9 χρόνια) σχετικά με εκπαιδευτικά ζητήματα, αφορούσαν τις σχέσεις των γονέων με τους εκπαιδευτικούς. Συγκέντρωσα, λοιπόν, προσάρμοσα και εμπλούτισα το υπάρχον υλικό, θέλοντας να βοηθήσω νέους αλλά και και πιο έμπειρους εκπαιδευτικούς και γονείς να αποφύγουν την αμηχανία και τα λάθη που δυσχεραίνουν την επικοινωνία τους. Το βιβλίο είναι ένας οδηγός ορθής επικοινωνίας και συμπεριφοράς και περιλαμβάνει παράρτημα με τη σχετική νομοθεσία που αναζητούν συχνότερα γονείς και εκπαιδευτικοί. Σε ένα κεφάλαιο του βιβλίου εκθέτει και την άποψη του ο ψυχίατρος και συγγραφέας κ. Ιάκωβος Μαρτίδης. Πιστεύω πως δεν είναι δυνατόν να βοηθήσουμε την ένταξη και την καλή πορεία του παιδιού στο σχολείο, αν τόσο οι γονείς όσο και οι εκπαιδευτικοί δεν έχουμε γνώση για τα όρια και στις μεταξύ μας σχέσεις. Αυτό που προσδοκώ είναι το βιβλίο να γίνει αφορμή για σκέψη και συζήτηση, ώστε οι κύριοι αποδέκτες, τα παιδιά, οι μαθητές, να γίνουν και τελικοί αποδέκτες του θετικού κλίματος και της ουσιαστικής συνεργασίας των ενηλίκων. Η αρμονική σχέση δημιουργεί θετικό ψυχολογικό υπόβαθρο στα παιδιά, ώστε να αποδώσουν το μέγιστο των δυνατοτήτων τους.

Β.Π.: Γράφετε ποίηση αλλά και παραμύθια. Ποιες προσλαμβάνουσες επηρεάζουν την έμπνευσή σας;

Χ.Μ.: Απολάμβανα να εξερευνώ τα μονοπάτια της ποίησης από την εφηβική ηλικία. Διάβασα πολλά ποιητικά βιβλία και κάποια στιγμή άρχισα να γράφω δικά μου ποιήματα, για τα οποία αναζήτησα εκδοτική στέγη αρκετά χρόνια αργότερα, όταν ένιωσα έτοιμη να τα μοιραστώ με τους αναγνώστες. Συνήθως με κινητοποιούν κοινωνικά ζητήματα. Όσο για τα παραμύθια, προέκυψαν μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία. Οι μαθητές μου ήταν έμπνευση για τα τρία χριστουγεννιάτικα παραμύθια, που τα τελευταία δέκα χρόνια αποδίδονται σε γιορτές, αλλά και για το «Μια μέρα στον βυθό», που εκδόθηκε το περασμένο καλοκαίρι. 

Β.Π.: Γράφατε και προγραμματίζατε από μικρή την πορεία σας ή όπως, θα έλεγε και ο Ηράκλειτος, αφήνατε το ποτάμι να κυλάει;

Χ.Μ.: Από μικρή είχα στόχους και ήθελα να βλέπω στο μέλλον. Ήξερα ότι ήθελα να γίνω εκπαιδευτικός στο Δημοτικό Σχολείο από τότε που, όταν έπαιζα στη γειτονιά, έπαιρνα τον ρόλο της δασκάλας. Έκανα οικογένεια σε μικρή ηλικία, πάλι από επιλογή. Η αρθρογραφία μπήκε στη ζωή μου όταν τα παιδιά μου έφυγαν για να σπουδάσουν, ως προέκταση της αγαπημένης μου ενασχόλησης με τα βιβλία και τους συγγραφείς. Ανέκαθεν δεν μου άρεσε να χάνω τον χρόνο μου. Αντίθετα προσπαθούσα να τον μοιράζω ανάμεσα στη οικογένεια, τη δουλειά, τα βιβλία, τη διασκέδαση, όσο πιο ισορροπημένα μου επέτρεπαν οι εκάστοτε συνθήκες. Αλλά και τις συνθήκες που μας ικανοποιούν εμείς τις δημιουργούμε, σε μεγάλο βαθμό. Ίσως, όχι εύκολα αλλά είναι εφικτό, αν προσπαθήσουμε.

Β.Π.: Εάν είχατε να επιλέξετε ανάμεσα σε μια πολύ καλή κριτική ή την αγάπη του αναγνωστικού σας κοινού, τι θα προτιμούσατε;

Η κριτική των βιβλίων στην χώρα μας δεν έχει να κάνει με την κυριολεκτική σημασία της λέξης, αλλά με την έννοια της βιβλιοπαρουσίασης ή πρότασης βιβλίων. Χαίρομαι που στην Biblionet και για τα τρία μου βιβλία έχουν γράψει έξοχοι συγγραφείς ενθαρρυντικές κριτικές, όπως χαίρομαι που με έχουν προσκαλέσει να μιλήσω γι' αυτά καλοί δημοσιογράφοι και αρθρογράφοι βιβλίων σε εφημερίδες και διαδικτυακά περιοδικά. Χαίρομαι, επίσης, που έχω ακούσει καλά λόγια από αναγνώστες, ενήλικες και παιδιά. Ο συνδυασμός αυτός μου επιτρέπει να συνεχίσω να γράφω και να τολμώ την έκδοση και επόμενων βιβλίων.

 Β.Π.: Εργάζεστε ως εκπαιδευτικός εδώ και χρόνια. Ποια είναι η μεγαλύτερη δυσκολία που συναντήσατε στη μέχρι τώρα καριέρα σας και πώς την ξεπεράσατε;

Χ.Μ.: Την πρώτη μεγάλη δυσκολία που αντιμετώπισε η δική μου γενιά δασκάλων ήταν ότι αργήσαμε, για τα δεδομένα της εποχής, να διοριστούμε. Έτσι, στα 28 μου, με δυο παιδιά, υπηρέτησα την πρώτη χρονιά ως αναπληρώτρια σε ένα ορεινό χωριό του νομού μου κι έπειτα ήρθε ο μόνιμος διορισμός στην Χαλκίδα. Ευτυχώς που λόγω εργασίας του συζύγου και της μητρότητας από την επόμενη χρονιά επέστρεψα στην πόλη μου. Μόλις δυο χρόνια πριν, ωστόσο, βρέθηκα σε μόνιμη οργανική θέση, αφού ως υπεράριθμη αναγκαζόμουν να αλλάζω συνεχώς σχολεία, επί 25 χρόνια! Αν δεν αγαπούσα τόσο τη δουλειά μου και την επαφή με τα παιδιά, ίσως και να εγκατέλειπα. Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν και σήμερα πολλοί εκπαιδευτικοί διαφόρων ειδικοτήτων .Αυτό είναι που κουράζει τους εκπαιδευτικούς, σωματική και ψυχική φθορά λόγω των μετακινήσεων ,όχι η δουλειά στην τάξη .
Β.Π.: Η παιδική ηλικία είναι πραγματικά μια αθώα περίοδος της ζωής αλλά και καθοριστική για τη μετέπειτα εξέλιξή μας. Τι θα είχατε να συμβουλέψετε όλους εκείνους τους γονείς που αγωνιούν και επικρίνουν τα παιδιά τους και μάλιστα πολλές φορές για επουσιώδη πράγματα;

Χ.Μ.: Θα έλεγα πως, αντί να επικρίνουν τα παιδιά τους ,καλό θα ήταν αναζητήσουν τις αιτίες, τα βαθύτερα ,πραγματικά αίτια που δημιουργούν αρνητικές συμπεριφορές και κακές επιδόσεις ή ,ακόμα καλύτερα, να τις προλαμβάνουν όσο γίνεται και όσο περνά από το χέρι τους .Αυτό προϋποθέτει ωριμότητα και εκπαίδευση .Δυστυχώς ,αυτό που διαπιστώνουμε στα σχολεία είναι πως ,παρότι το μορφωτικό επίπεδο των γονέων έχει ανεβεί αρκετά τα τελευταία χρόνια, αυτό δεν συνάδει με την ορθή διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους .Στο βιβλίο Σχέσεις γονέων - εκπαιδευτικών στο Δημοτικό Σχολείο προσπάθησα συνοπτικά αλλά ευδιάκριτα να εξηγήσω και κυρίως να βάλω τους γονείς στη διαδικασία να σκεφτούν και να αναζητήσουν τρόπους βελτίωσης όσων τους προβληματίζουν αλλά και να διαβαθμίσουν τα προβλήματα με ψυχραιμία, χωρίς εξάρσεις και υπερβολές.

Β.Π.: Η τέχνη γενικότερα αποσκοπεί στη ρεαλιστική καταγραφή της πραγματικότητας ή στην υπέρβασή της;

Χ.Μ.: Θεωρώ ότι καμία τέχνη δεν είναι αποκομμένη από την πραγματικότητα. Το πώς θα τη χρησιμοποιήσει και θα τη χειριστεί ο καθένας είναι προσωπικό ζήτημα. Σε ό,τι αφορά τη δική μου ποίηση εμπνέομαι από την πραγματικότητα, ωστόσο, πάντα, αυθόρμητα προσπαθώ αυτό που καταθέτω στα γραπτά μου να μπορεί να γίνεται κατανοητό και στους αναγνώστες, είτε υποδηλώνεται είτε εκφράζεται άμεσα. Οι επιτηδευμένες ασάφειες συχνά δείχνουν έλλειμμα επικοινωνίας.

Β.Π.: Πόσο εύκολο είναι στις μέρες μας ένας καλλιτέχνης και δη ποιητής που ζει τους ρυθμούς και την πίεση της σύγχρονης πραγματικότητας, να απογειωθεί και να εμπνευστεί;

Χ.Μ.: Μέχρι και πριν την έλευση της πανδημίας θα έλεγα πως είναι οι προσωπικές ανάγκες και συνθήκες ζωής που οδηγούν το χέρι να γράψει, να ζωγραφίσει, να δημιουργήσει. Όταν γύρισε ο κόσμος ανάποδα και ζήσαμε παγκοσμίως όσα δεν φανταζόμασταν ότι μπορεί να ζήσουμε, προσωπικά πάγωσα. Το χέρι μου και το μυαλό μου ξαναβρήκαν το δρόμο της έμπνευσης το περασμένο καλοκαίρι, δυο χρόνια μετά. Άλλοι, βέβαια, έγραφαν ασταμάτητα αυτή την περίοδο. Άρα, θα πω πως είναι πολύ προσωπική υπόθεση η απογείωση και η έμπνευση.

Β.Π.: Ποια λάθη συγχωρείτε περισσότερο στους γύρω σας;

Χ.Μ.: Τα εν αγνοία και εκ παραδρομής λάθη, αν και η εποχή μας δίνει δυνατότητες να γνωρίζουμε πριν πράξουμε. Δεν συγχωρώ την κακή πρόθεση, την υποκριτική διάθεση και την κάθε μορφής βία.

Β.Π.: Κλείνοντας, θα ήθελα να μας πείτε, ποια είναι η φιλοσοφία σας και ποια διαχρονική ρήση σας αντιπροσωπεύει ως άνθρωπο; 

Χ.Μ.: Να βελτιωνόμαστε συνεχώς, να προσπαθούμε για την καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας και να μην κάνουμε στους άλλους όσα δεν θα θέλαμε να μας κάνουν. Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, τις ενδιαφέρουσες ερωτήσεις και την ωραία συζήτηση, κυρία Παππά. Καλές γιορτές, με υγεία και χαρά, σε εσάς και στους αναγνώστες σας. 

Β.Π.: Ευχαριστώ θερμά για το χρόνο σας! Καλές γιορτές!