Μαριλένα Ραπανάκη "Η έμπνευση βρίσκεται στο σύμπαν και δεν είναι ιδιοκτησία κανενός"

2021-06-06

Επιμέλεια:

Βασιλική Β. Παππά

vas_nikpap@yahoo.gr


Η Μαριλένα Ραπανάκη γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε τοπογραφία και γεωπληροφορική. Έχει διακριθεί στον χώρο της ποίησης και του διηγήματος από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών, τη Διεθνή Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών και λογοτεχνικά περιοδικά.

Β.Π.: Κυρία Ραπανάκη, υπήρξαν κάποια πρόσωπα ή γεγονότα που διαμόρφωσαν τη σκέψη και τη ζωή σας;

Μ.Ρ.: Υπήρξαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν πλάσματα και στιγμές που με καθόρισαν και με καθορίζουν. Όπως ακριβώς συμβαίνει στη ζωή κάθε ανθρώπου, έτσι και στη δική μου. Αυτή η διαδικασία είναι αδιάκοπη και δεν κάνει διαχωρισμούς.

Πιστεύω ότι η επιρροή που ασκούν πάνω μας οι άνθρωποι και τα γεγονότα γύρω μας είναι αυτή που μας κρατά αλληλένδετους. Ενωμένους και ελεύθερους, να αναζητούμε τον χώρο μας προσπαθώντας να μην καταπατούμε τον χώρο των υπολοίπων. Ακόμη και με ανθρώπους που αισθάνομαι ότι είναι η νοοτροπία τους μακριά από τη δική μου, νιώθω ότι υπάρχει ένα είδος σύνδεσης. Έχω την πεποίθηση ότι σε κάθε άνθρωπο μπορούμε να βρούμε ένα κομμάτι που μας φαίνεται οικείο.

Η σχέση μου με την οικογένεια που με δημιούργησε όπως και η διευρυμένη οικογένεια που έχω δημιουργήσει παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξή μου. Οι απώλειες αγαπημένων προσώπων, μου άνοιξαν ένα δύσβατο μονοπάτι που όμως οδηγεί στο φως της ελπίδας. Με έμαθαν να αναγνωρίζω την χαρά παντού. Το χρωστάω στον μπαμπά μου αυτό.

Αισθάνομαι έντονη σύνδεση με ορισμένα πρόσωπα και με κάνει ευτυχισμένη η συναναστροφή μαζί τους. Με κάποιους μας δένουν παρόμοιες αντιλήψεις για τη ζωή, με άλλους η ίδια η ζωή. Είναι υπέροχο να νιώθεις ενεργό και αυτόφωτο μέρος ενός συνόλου όπου μπορείς να είσαι όσο πιο κοντά γίνεται στον εαυτό σου.

Β.Π.: Πρόσφατα διάβασα την ποιητική συλλογή σας που φέρει τον τίτλο «Μήτρα αλήθειας». Θα θέλατε να μάς μιλήσετε γι' αυτό σας το πόνημα;

Μ.Ρ.: Πρόκειται για γραπτά μου από τα εφηβικά μου χρόνια μέχρι και τα τριάντα μου χρόνια περίπου. Με μικρές εξαιρέσεις που γράφτηκαν πρόσφατα. Στη «Μήτρα Αλήθειας» ίσως κάποιος αναγνωρίσει την οδυνηρή διαδικασία της ωριμότητας ενός παιδιού που προσπαθεί να μη χάσει την αθωότητά του. Ένα αγώνας εξέλιξης υπό το πρίσμα της ενσυναίσθησης και της αγάπης που δεν τελειώνει.

Το εξώφυλλο είναι ζωγραφιά της κόρης μου και νιώθω ευλογημένη γι' αυτό. Όχι επειδή το παιδί μου έχει ταλέντο στη ζωγραφική (νομίζω πως σε αυτό δεν έχει), γεμίζει η καρδιά μου όμως επειδή είχε την οξυδέρκεια στα πεντέμισι χρόνια της τότε να δημιουργήσει μια ιστορία μέσα από μια εικόνα. Μια ιστορία που για μένα αντικατοπτρίζει αυτή την συλλογή.

Β.Π.: Ως παιδί ήσασταν καλή μαθήτρια; Πότε εκφράσατε τις ανησυχίες σας για το γράψιμο και ποιοι συγγραφείς και ποιητές άσκησαν τη μεγαλύτερη επιρροή πάνω σας;

Μ.Ρ.: Ως μαθήτρια ήμουν μια ανιαρή μετριότητα. Μου άρεσε να διαβάζω αυτά που μου ενδιέφεραν. Φορούσα μια πανοπλία δύναμης που έκρυβε ένα μόνιμο φόβο. Άρχισα να γράφω στην εφηβεία και αυτό το αίσθημα φόβου έγινε απελευθέρωση, έγινε φως.

Λατρεύω τον αλτρουισμό και το φευγάτο ποιητικό πνεύμα του Βρεττάκου, θεωρώ την μεταφυσική γραφή του πολύ μπροστά από την εποχή του. Αγαπώ την αντιδραστικότητα του Καζαντζάκη. Δε μπορώ να πω ότι ταυτίστηκα με κάποιον ποιητή ή συγγραφέα. Θαυμάζω απεριόριστα τους συγκεκριμένους αλλά και αρκετούς άγνωστους ποιητές στο ευρύ κοινό.

Γενικά με εξιτάρει η ιδέα να ανακαλύπτω τον κόσμο μέσα από τα μάτια καλλιτεχνών που είναι εραστές της τέχνης που υπηρετούν. Είτε αυτοί είναι ποιητές, είτε μουσικοί, ηθοποιοί, σκηνοθέτες, εικαστικοί, φωτίζουν το χαμόγελό μου, όσοι αισθάνονται υπηρέτες της τέχνης τους.


Β.Π.: Από πού αντλείτε την έμπνευσή σας; Λένε ότι η έμπνευση είναι ο τρόπος που ο Θεός επικοινωνεί με τους ανθρώπους, αρκεί εκείνοι να τον αφήσουν να μιλήσει. Αισθάνεστε πράγματι αυτήν την επικοινωνία;

Μ.Ρ.: Η έμπνευση βρίσκεται στο σύμπαν και δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Η δική μου άποψη χωρίς να επιθυμώ να επηρεάσω κάποιον άλλον είναι ότι ο Θεός είναι παντού. Είναι στην ομορφιά και στη χάρη της έμπνευσης των καλλιτεχνών, είναι στις δυσκολίες που μας βοηθούν να αντιλαμβανόμαστε την ανθρώπινη μικρότητά μας αλλά και το μεγαλείο μας, ανεξάρτητα από το επάγγελμά μας. Προσωπικά δε γίνεται να μη πιστεύω στο Θεό.

Β.Π.: Λέγεται ότι λόγω του εγκλεισμού και των αλλεπάλληλων lockdown λόγω covid παρατηρείται αύξηση του αναγνωστικού κοινού. Όμως, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι οι νεοέλληνες διαβάζουν καλύτερα, ότι το είδος της ανάγνωσης που προϋποθέτει η ποίηση, αλλά και η απαιτητική πεζογραφία, είναι το προσδοκώμενο;

Μ.Ρ.: Ενδεχομένως με τον εγκλεισμό να αυξήθηκε το αναγνωστικό κοινό. Δεν το γνωρίζω. Εικάζω ότι όσοι αγαπούν το διάβασμα δε θα το εγκαταλείψουν όταν απαλλαγούμε από τις δυσμενείς συνθήκες και ενδεχομένως τότε έχουν περισσότερο χρόνο για άλλες δραστηριότητες. Νομίζω ότι δεν είναι δόκιμο οι συγγραφείς-ποιητές να έχουν προσδοκίες από τους αναγνώστες. Όποιος έχει το θάρρος να καταθέτει την γραφή του μαζί με την ψυχή του, θέτει αυτόματα τον εαυτό του υπό την κρίση των αναγνωστών του.

Β.Π.: Έχει ειπωθεί ότι «ηγλώσσα συρρικνώνεται και φτωχαίνει, όταν έναςλαόςτην υποτιμά και ότανλιγοστεύουντα πράγματα που έχει να πει». Ποια ηδική σας άποψη;

Μ.Ρ.: Η γλώσσα φτωχαίνει όταν φτωχαίνουν οι ψυχές των ανθρώπων. Η γλώσσα είναι αναπόσπαστο κομμάτι ενός λαού, είναι η ρίζα του που τον συνδέει με το παρόν και το μέλλον. Την κουβαλάς όπου πας και την μιλάς ακόμα και κρυφά, σε συνθήκες πολέμου. Προσαρμόζεται με τις καταστάσεις, εξελίσσεται σύμφωνα με τις συνθήκες που επικρατούν, αλλά δε πεθαίνει.

Β.Π.: Κυρία Ραπανάκη, κλείνονταςτα μάτια, για να χαλαρώσετεμετά από μια κουραστική μέρα, ποια εικόνα είναι αυτή που φέρνετεστομυαλό σας;

Μ.Ρ.: Τι όμορφη ερώτηση!! Χαλάρωσα ήδη κατά την ανάγνωσή της. Ευχαριστώ! Με γαληνεύει να κλείνω τα μάτια μου γιατί νιώθω ότι αυτό με βοηθάει να «βλέπω» καθαρότερα. Συνήθως οι εικόνες μου είναι γεμάτες από αγαπημένα πρόσωπα σε ευτυχισμένες στιγμές ξεχασμένες από τον χρόνο. Επίσης η απεραντοσύνη του ουρανού με γεμίζει ευεξία και ευτυχία! Υπάρχει εκεί για μένα μια αίσθηση οικειότητας. Ευχαριστώ πολύ για τις εύστοχες ερωτήσεις και για την ευκαιρία να αλληλοεπιδράσουμε μέσα από αυτές.

Β.Π.: Κι εμείς ευχαριστούμε! Να είσθε καλά και πάντα δημιουργική!