Music

π. Λίβυος: «To "Ζήσε" είναι μια κραυγή απέναντι στο θάνατο»

2022-12-29

Συνέντευξη με το π. Λίβυο (Χαράλαμπο Παπαδόπουλο)

Επιμέλεια:

Βασιλική Β. Παππά

vpappa@cultmagz.com


Ο πρωτοπρεσβύτερος Χαράλαμπος Παπαδόπουλος ή πατήρ Λίβυος γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης. Φοίτησε στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Κρήτης, στη Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης και στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου παρακολούθησε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Certificate in Coaching - AC Accredited" κι έλαβε πτυχίο πιστοποιημένου life coach. Ως συγγραφέας και ομιλητής ασχολείται με θέματα πνευματικής αυτογνωσίας και θεραπείας που έχουν βάση τους την ορθόδοξη χριστιανική πνευματικότητα, καθώς και τις σύγχρονες σχολές ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας, προσωπικής εξέλιξης και Life Coaching. Έχει συγγράψει πολλά βιβλία, ενώ έχει συμμετάσχει με κείμενά του σε αρκετούς συλλογικούς τόμους. Έργα και ομιλίες του έχουν μεταφραστεί στα ρωσικά, τα ρουμανικά, τα βουλγαρικά, τα γεωργιανά και τα ουγγρικά. Ζει στη νότια Κρήτη, στο χωριό Πύργος Μονοφατσίου και είναι εφημέριος στην Ενορία Αγίας Ειρήνης Πύργου της Ι.Μ. Γορτύνης και Αρκαδίας.

Β.Π.: Πατέρα Χαράλαμπε, τι θυμάστε με νοσταλγία από τα παιδικά σας χρόνια; Στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς σας πόσο συνέβαλε η οικογένειά σας;

π. Λ.: Θυμάμαι να παίζω πολύ. Να εκπλήσσομαι με το κάθε τι απλό και άμεσο. Να ζω έντονα κάθε στιγμή μέσα από παιγνίδια και παρέες. Ήταν η εποχή που οι δρόμοι του Ηρακλείου Κρήτης στο οποίο μεγάλωσα ήταν γεμάτοι παιδιά. Το να ζήσεις με χαρά και ένταση ήταν προτεραιότητα. Η οικογένεια μου έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην διαμόρφωση της προσωπικότητας μου δίνοντας μου εφόδια ζωής αλλά και πολλά τραύματα. Όλα είναι τελικά δρόμοι.

Β.Π.: Πρόσφατα διάβασα το βιβλίο σας που φέρει τον τίτλο «Ζήσε. Τελικά φοβόμαστε να πεθάνουμε ή μήπως να ζήσουμε;». Ποια ήταν η αφορμή για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή και ιδιαίτερα με το συγκεκριμένο βιβλίο;

π. Λ.: Το γράψιμο είναι η προσευχή μου. Είναι ο τρόπος που έχω μάθει να αντιμετωπίζω τις πληγές μου. Μέσα από τις λέξεις κουβεντιάζω με τα τραύματα μου και προσπαθώ να τα μεταμορφώσω σε θαύματα και δώρα ζωής. Το νέο μου βιβλίο «Ζήσε» είναι μια ακόμη κραυγή απέναντι στο θάνατο. Γεννιόμαστε με μια κραυγή που ζητάει απάντηση. Και το βιβλίο αυτό είναι μια ακόμη προσπάθεια να μιλήσω για το δώρο της ζωής που δυστυχώς δεν το ζούμε αλλά το ξεφορτωνόμαστε αγκομαχώντας.

Β.Π.: Ως έγγαμος κληρικός και πατέρας τριών παιδιών γνωρίζετε ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου σε μια οικογένεια «στραγγαλίζεται» η συνύπαρξη ή η μοναδικότητα κάθε μέλους της. Τι μπορεί να γίνει αν υπάρχει μόνο το πρώτο χαρακτηριστικό δίχως το δεύτερο και το αντίστροφο;

π. Λ.: Για να μπορέσω να ζήσω με τον οποιοδήποτε άλλον πρέπει να έχω μάθει να ζω αρμονικά με εμένα. Η σχέση με τον εαυτό μου είναι θεμελιώδης ώστε να αναπτύξω κάθε άλλη μορφής σχέσης. Το θαύμα της διαφορετικότητας είναι πηγή χαράς και σοφίας. Είναι ευλογία να είμαστε τόσο διαφορετικοί ως προσωπικότητες και συγχρόνως τόσο κοινοί στην φύση μας. Η αρμονία είναι σύνθεση των αντιθέτων, η ζωή είναι ωραία γιατί δεν επαναλαμβάνεται, σε εκπλήσσει, σε προκαλεί και προσκαλεί. Επαναλήψιμος και βαρετός είναι μόνο ο διάβολος. Οπότε η συντροφικότητα πέρα ότι είναι η καλύτερη και ρεαλιστικότατη απάντηση στα βάσανα της ζωής - τι ωραίο να κρατάω ένα χέρι όταν με τρομάζει ο θάνατος- είναι και θεραπεία της ελλειμματικότητας μου, διότι αντί να πνίγομαι ή να πνίγω τον άλλο μαθαίνω να εξελίσσομαι παρέα μαζί του.

Β.Π.: Τι ορίζει εν τέλει έναν ευτυχισμένο γάμο;

π. Λ.: Η παραίτηση από την φαντασίωση του ιδεατού και η αναγνώριση του πραγματικού. Δηλαδή να παύσω να ερωτεύομαι την εικόνα του άλλου και να αγαπήσω την πραγματικότητα του. Που σημαίνει ότι πρέπει να αναγνωρίσω ότι ο άλλος δεν είναι ο Θεός μου, αλλά ο σύντροφος μου. Είναι ένας άνθρωπος που με αγαπάει και τον αγαπάω χωρίς όμως να είμαστε τέλειοι. Κι αυτό δεν είναι κακό. Από εκεί και πέρα αρχίζει το μοίρασμα της ζωής ως ταξίδι της ύπαρξης. Περνάμε καλά σε μια σχέση όταν έχουμε νόημα και σκοπό.

Β.Π.: Γιατί πιστεύετε ότι τα σύγχρονα ζευγάρια οδηγούνται στο χωρισμό σε αντίθεση με την παλιότερη γενιά που έμεινε μια ζωή με τον ίδιο σύντροφο; Πιάνετε εσείς τον εαυτό σας να είναι κάποιες στιγμές ανταγωνιστικός με τη σύντροφό σας;

π. Λ.: Εδώ όπως σε όλα τα πράγματα που κάνει ο άνθρωπος υπάρχει μια φωτεινή και μια σκοτεινή πλευρά. Η φωτεινή είναι ότι οι άνθρωποι είναι περισσότερο αληθινοί. Ζουν έξω από την γνώμη του άλλου. Δηλαδή οι αποφάσεις ενός ανθρώπου δεν καθορίζονται από την συλλογική άποψη ή προσταγή αλλά από την ατομική επιλογή. Αυτό είναι όντως πράξη ελευθερίας μια και σε παλαιότερες κοινωνίες η συλλογικότητες έπνιγαν την μοναδικότητα και ιδιαιτερότητα των ανθρώπων. Από την άλλη όμως υπάρχει όπως είπαμε και η σκοτεινή πλευρά, ότι δηλαδή στις μέρες μας υπάρχει μια προσπάθεια να αποφεύγουμε κάθε τι που πονάει. Αυτό όμως κολοβώνει την ύπαρξη διότι ο πόνος μας μεγαλώνει, μας εξελίσσει και βαθαίνει. Δεν υπάρχει καλώς ή κακώς ωρίμανση έξω από την οδύνη. Κι αυτό σημαίνει ότι δεν μπορείς να γνωρίσεις τον άλλον, να βαθύνεις σε μια σχέση και πραγματικότητα εάν δεν αφοσιωθείς. Αυτό έχει πόνο. Δεν είναι απλό. Όμως εάν δεν πειθαρχήσεις σε ένα σκοπό δεν μπορείς να γνωρίσεις τίποτα στην ζωή και σαφέστατα να αγαπήσεις. Κάθε σπουδαίο επίτευγμα θέλει αφοσίωση, επιμονή και υπομονή. Αυτά θα φέρουν καλύτερες επιλογές και οι καλύτερες επιλογές καλύτερα αποτελέσματα. Οι δυσκολίες πρέπει να διαβάζονται ως ευκαιρίες και όχι ως καταστροφές. Ακόμη και ο ανταγωνισμός είναι μέρος αυτής της εξέλιξης αρκεί να είναι δημιουργικός π.χ θα υπάρξουν δεκάδες καυγάδες για να έρθει η ειρήνη σε μια σχέση. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό, αλλά ρεαλιστικά εξελικτικό.

Β.Π.: Σήμερα υπάρχουν πολλοί νέοι που αποφεύγουν το γάμο επειδή δεν αντέχουν, όπως ισχυρίζονται, τις παράλογες αξιώσεις των συζύγων. Τι θα είχατε να συμβουλεύσετε όλους αυτούς;

π. Λ.: Δε μπορώ να ξέρω τι σημαίνει παράλογες αξιώσεις, αλλά ωστόσο ρωτάω, υπάρχει ζωή δίχως δέσμευση; Ποιος πέτυχε δίχως να αφοσιωθεί, να δώσει. Για να κερδίσεις πρέπει πρώτα χάσεις. Δεν υπάρχει ζωή εκεί που δεν αποφασίζεις να δώσεις όρκους σε κάτι ανώτερο και ουσιαστικό για την ύπαρξη. Ο Ρουμί έλεγε, «Εάν είσαι άνθρωπος πραγματικός για την αγάπη ρισκάρεις. Μισόκαρδα δεν φτάνεις ποτέ στο μεγαλείο».

Β.Π.: Πολλές γυναίκες λαμβάνουν σήμερα την απόφαση να φέρουν στο μοναχικό αυτό κόσμο ένα παιδί εκτός γάμου. Ποια η θέση σας πάνω στο θέμα της ανύπαντρης μητέρας και ποια πρέπει να είναι η θέση μας απέναντί της;

π. Λ.: Στηρίζουμε και αγαπάμε την ζωή. Όμως όταν παίρνουμε την απόφαση να φέρουμε μια ύπαρξη στην ζωή, θα πρέπει πλέον να σκεφτόμαστε όχι μονάχα τι αρέσει σε εμάς αλλά και τι είναι ωφέλιμο για αυτό το παιδί. Η κάθε γυναίκα και μητέρα, το κάθε παιδί είναι ιερό και αξίζει όλη την αγάπη του κόσμου. Η ανύπαντρη μητέρα δεν είναι λιγότερο ιερή και σεβαστή από κάθε άλλη μητέρα. Είναι μητέρα και γυναίκα τελεία. Δεν υπάρχει «αλλά» σε πράγματα ιερά.

Β.Π.: Κατά καιρούς έρχονται στο φως της δημοσιότητας διάφορα «ηθικά παραπτώματα» και σκάνδαλα τόσο ιεραρχών όσο και από ιερωμένους που προέρχονται από τον κατώτερο κλήρο. Μήπως αυτή η διολίσθηση οφείλεται στην εκκοσμίκευση της Εκκλησίας;

π. Λ.: Η εκκοσμίκευση πάντα υπήρχε ως κίνδυνος της εκκλησιαστικής ζωής. Ωστόσο, πρέπει να προσέχουμε τι ορίζουμε εκκοσμίκευση. Εκκοσμίκευση δεν είναι μια σύγχρονη και ρεαλιστική ανάγνωση του κόσμου και των αναγκών του αλλά όταν η ζωή των χριστιανών παύει να αποτελεί κοινωνικό παράδειγμα. Όταν οι σχετικές και διαρκώς μεταβαλλόμενες «αξίες» του κόσμου παραμορφώνουν την διδασκαλία του Χριστού. Κι αυτό συμβαίνει όταν χάνεται η ουσία και παραμένουν οι τύποι. Όταν η θρησκεία γίνεται η κρυψώνα από τους προσωπικούς μας εφιάλτες, όταν η θρησκεία γίνεται η μεγαλύτερη άμυνα στην ζωντανή παρουσία του Θεού.

Β.Π.: Πιστεύετε ότι η αιτία που κρατεί πολλούς σήμερα μακριά από την Εκκλησία είναι τα σφάλματα των εκκλησιαστικών ηγετών (πραγματικά ή υποτιθέμενα) ή άλλοι λόγοι;

π. Λ.: Είναι κι αυτό μια αιτία της απομάκρυνσης χωρίς να σημαίνει ότι για πολλούς δεν αποτελεί άλλοθι.

Β.Π.: Θα συμμετείχατε σε μια πορεία με άλλους για να διαδηλώσετε π.χ. ενάντια στον πόλεμο στην Ουκρανία ή για να εκδηλώσετε τις πολιτικές σας πεποιθήσεις;

π. Λ.: Θα συμμετείχα σε οποιαδήποτε κοινωνική εκδήλωση ζητάει δικαιοσύνη, ειρήνη και ελευθερία. Μου αρέσει να αγωνίζομαι για υψηλές αξίες και στόχους, σε κοινές πορείες που ο ένας σφίγγει το χέρι του άλλου.