Music

Richard Devereux: "Χρειαζόμαστε τους καλύτερους ανθρώπους να είναι ηγέτες μας, τους πιο έξυπνους και αυτούς με τις περισσότερο εξελιγμένες ψυχές"

2023-01-22

Συνέντευξη με τον Άγγλο ποιητή Richard Devereux


Επιμέλεια:

Βασιλική Β. Παππά

vpappa@cultmagz.com


Ο Richard Devereux γεννήθηκε στο Stourbridge της Μ. Βρετανίας. Διδάχθηκε Αρχαία Ελληνικά, Λατινικά και Αρχαία Ιστορία στο Λύκειο ενώ αργότερα, σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Εργάστηκε ως οικογενειακός δικηγόρος για πάνω από 40 χρόνια και συνταξιοδοτήθηκε το 2019. Το 2016 κυκλοφόρησε την ποιητική συλλογή «Bill», ως φόρο τιμής στον παππού του. Έχει δημοσιεύσει πλήθος ποιημάτων (συμπεριλαμβανομένων και εκείνων με ελληνικά θέματα) σε περιοδικά και ανθολογίες. Οργανώνει τους Lansdown Poets - μια ομάδα εργαστηρίου ποίησης. Στο lockdown του 2020 διάβασε ποιήματα του Καβάφη στα ελληνικά και φέτος διαβάζει στα ελληνικά ποιήματα του Σεφέρη.

Β.Π.: Ρίτσαρντ, το 2016 εξέδωσες την ποιητική  συλλογή "Bill". Τί σε ώθησε να γράψεις αυτό το βιβλίο;

R.D.: Ξεκίνησα την έρευνα και τη συγγραφή του Bill τον Ιανουάριο του 2014, στην έναρξη της επετείου του πολέμου του 1914-1918. Ήθελα να τιμήσω τον παππού μου, τον οποίο υπεραγαπούσα ως αγόρι. Ήταν ένα φτωχό επαρχιωτόπουλο, που πέρασε τρία χρόνια ως φαντάρος στη Θεσσαλονίκη. Αισθάνθηκα ότι η ποίηση ήταν ο καλύτερος τρόπος για να «συλλάβω» το πνεύμα του και την εποχή του.

Β.Π.: Πόσο δύσκολο είναι για κάποιον να βρει τη συγγραφική του ταυτότητα;

R.D.: Τρία σημεία συντελούν σ' αυτό:

Πρώτον, ένας συγγραφέας μπορεί να νιώσει αυτοπεποίθηση στην «δική του» φωνή, όταν θα έχει αποκτήσει εμπειρία γραφής. Τότε μόνο θα έχει ανακαλύψει το τί δουλεύει γι ' αυτόν και τί όχι, στο τί είναι καλός και στο τί δεν είναι .

Δεύτερον, ένας συγγραφέας θα κερδίσει περισσότερα από την εμπειρία της γραφής, αν μπορέσει να «ανακρίνει» την ίδια τη γραφή του. Με άλλα λόγια, να κοιτάξει πάνω από τον ώμο του σαν παρατηρητής της διαδικασίας. Οι εκπαιδευτικοί την αποκαλούν «αντανακλαστική μάθηση».

Τρίτον, οι συγγραφείς πάντα μοιράζονται το γράψιμό τους με άλλους συγγραφείς, οι οποίοι μπορεί να τους δώσουν μια εικόνα που είναι δύσκολο να δουν για τον εαυτό τους. Ιδανικά, ένας συγγραφέας οφείλει να εκτιμά και να αξιοποιεί τόσο την κριτική όσο και τον έπαινο.

Η ταυτότητά μας «ως συγγραφέας», είναι μέρος της ταυτότητάς μας «ως άτομο». Όταν διαβάζουμε, παρατηρούμε τον κόσμο και στοχαζόμαστε γι' αυτόν, όταν μιλάμε με άλλους ανθρώπους και επισκεπτόμαστε καινούρια μέρη και κάνουμε καινούρια πράγματα, εμπλουτίζουμε όλες τις ταυτότητές μας.

Β.Π.: Σύμφωνα με τον Τ. Σ. Ελλιοτ « Η βασική οδός για τη μετάδοση του πολιτισμού είναι η οικογένεια. Κανένας δεν μπορεί να γλυτώσει ολοκληρωτικά από το είδος ή δεν μπορεί ολοκληρωτικά να ξεπεράσει το βαθμό του πολιτισμού που έχει αποκτήσει από το περιβάλλον του στην παιδική του ηλικία. Ποια είναι η επιρροή της οικογένεια σας στη διαμόρφωση της προσωπικότητας σας;

R.D.: Μεγάλο ερώτημα! Έχω μια δίδυμη αδελφή αλλά οι χαρακτήρες μας είναι τελείως διαφορετικοί. Ο παππούς μου ο Μπιλ, ήταν ένας δυνατός αθλητής και ένας ζεστός άνθρωπος. Ο άλλος μου παππούς, ήταν ένας Ουαλός ανθρακωρύχος, πολύ ευφυής και βαθιά θρησκευόμενος. Επηρεάστηκα πολύ βαθιά και από τους δύο.

Β.Π.: Πριν τη στροφή σας στο γράψιμο, δουλεύατε ως δικηγόρος. Αν δεν κάνατε αυτή τη δουλειά, ποιο άλλο επάγγελμα θα κάνατε για τα προς το ζην;

R.D.: Επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, φυσικά, μέχρι την ηλικία των 12! Μετά συγγραφέας, μέχρι την ηλικία των 24. Συνειδητοποίησα ότι μου έλειπε το ταλέντο και για τις δύο αυτές καριέρες. Το να είμαι δικηγόρος οικογενειακού δικαίου, αυτή ήταν η τέλεια δουλειά για μένα (παρόλο που αυτό είναι το τελευταίο είδος της Νομικής που οι περισσότεροι δικηγόροι θέλουν να ακολουθήσουν). Συμπεριελάμβανε αρκετά τους νόμους για να κρατά το ενδιαφέρον μου ως δικηγόρος και μου έδινε την ευκαιρία να βοηθήσω άλλους ανθρώπους που έρχονταν σε μένα βιώνοντας μια προσωπική κρίση. Απολάμβανα να παλεύω για μια υπόθεση στο δικαστήριο και τώρα δε φοβάμαι να σταθώ μπροστά από ένα ακροατήριο για να διαβάσω την ποίηση μου.

Β.Π.: Σύμφωνα με τον Βασίλη Φίλια «Υπάρχουν πολλών μορφών βαριά χρέη απέναντι στον άνθρωπο και στην κοινωνία, το βαρύτερο πάντως είναι εκείνο του διανοούμενου. Συνέπεια της απουσίας ή της κοινωνικής υπολειτουργικότητας των διανοουμένων είναι η ακρισία και η υπολειτουργικότητα τόσο στις τοποθετήσεις, όσο και στις αντιμετωπίσεις των προβλημάτων, που απασχολούν την κοινωνία». Πιστεύετε ότι σήμερα οι πνευματικοί άνθρωποι ανταποκρίνονται στην αποστολή τους; Και εάν όχι, πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση;

R.D.: Χρειαζόμαστε τους καλύτερους ανθρώπους να είναι ηγέτες μας, τους πιο έξυπνους ανθρώπους και αυτούς με τις περισσότερο εξελιγμένες ψυχές. Αυτή είναι η πραγματικότητα για τις τοπικές κοινότητες και τους οργανισμούς αλλά και για τις χώρες μας. Συχνά οι ηγέτες μας δεν είναι οι καλύτεροι άνθρωποι και ο κόσμος υποφέρει. Το μήνυμα που όλοι οι ηγέτες αποτυγχάνουν να μας παραδώσουν είναι ότι δεν πρέπει να είμαστε άπληστοι. Οι καλοί άνθρωποι πρέπει να έχουν ένα βήμα μπροστά, οι δάσκαλοι και οι καλλιτέχνες πρέπει να τους εμπνέουν.

Β.Π.: Πώς ξεκουράζεσαι και τί σε διασκεδάζει? Ποια θεωρείς τη μεγαλύτερή σου «πολυτέλεια»..;

R.D.: Η ζωή μου όσο εργαζόμουν ήταν πολύ αγχώδης, η ζωή μου ως συνταξιούχος δεν είναι! Τα περισσότερα από αυτά που κάνω με ξεκουράζουν. Κάθε μέρα μελετώ Νέα Ελληνικά και διαβάζω και γράφω ποίηση. Περπατώ, ακούω μουσική και παρακολουθώ αθλητικά. Δεν έχω κάποια πολυτέλεια. Εκτός του ότι η γυναίκα μου είναι μια υπέροχη μαγείρισσα και επιμένει να χρησιμοποιεί καλά αλλά απλά υλικά, ειδικότερα, εξαιρετικό ελληνικό ελαιόλαδο.

Β.Π.: Πώς αισθάνεσαι που μεγαλώνεις;

R.D.: Είμαι τυχερός - Είμαι 70 ετών και απ' όσο ξέρω είμαι υγιής και σε καλή φυσική κατάσταση. Δεν αντιμετωπίζω προβλήματα όπως πόνο. Δέχομαι τη φθορά και σπάνια σκέφτομαι το θάνατο. Αλλά μια μέρα, τα περισσότερα από τα ποιήματά μου θα είναι πάνω σε αυτά τα δύο θέματα. Προς το τέλος της ζωής του, αυτό ίσχυε για παράδειγμα για τον Clive James. Σκέφτομαι τους ηλικιωμένους ανθρώπους που έχω γνωρίσει. Όλοι ήταν οι καλύτεροι που ενδιαφέρονταν για τους συνανθρώπους τους. Είχαν κάποια σπουδαία ενδιαφέροντα ή χόμπι και πάντα προσπαθούσαν να είναι χαρούμενοι. Θα προσπαθήσω να ακολουθήσω το παράδειγμά τους.

Β.Π.: Ποια είναι η αγαπημένη σου αρετή;

R.D.: Ανάμεσα σε άλλες, η ταπεινοφροσύνη.

Β.Π.: Πες μου κάτι που σε κάνει αισιόδοξο....

R.D.: Το να ακούω τα παιδιά να παίζουν.

Β.Π.: Υπάρχει κάποιο motto ή ρήση που εκφράζει τη διάθεσή σου αυτή τη χρονική περίοδο και ποιο είναι αυτό;

R.D.: Την Πρωτοχρονιά, στην επέτειο του θανάτου της, σκέφτομαι την Grace Hopper, μια Αμερικανίδα Ναύαρχο (ναι, Ναύαρχο, όπως η Μπουμπουλίνα), επιστήμονα υπολογιστών και μαθηματικό, η οποία είπε: «Ένα πλοίο στο λιμάνι είναι ασφαλές, αλλά αυτό δεν είναι αυτό για το οποίο φτιάχτηκαν τα πλοία. Άνοιξε τα πανιά σου στη θάλασσα και κάνε νέα πράγματα».

Μετάφραση στα ελληνικά: Αλίκη Νάκα