Music

Τεύκρος Μιχαηλίδης: «Ο μαθηματικός λόγος αποτελεί πηγή έμπνευσης»

2023-01-14

Επιμέλεια:

Βασιλική Β. Παππά

vpappa@cultmagz.com


Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης είναι μαθηματικός και συγγραφέας που δραστηριοποιείται στον χώρο της «μαθηματικής μυθοπλασίας». Έχει εκδώσει μυθιστορήματα, αστυνομικά διηγήματα, βιβλία επιστημονικής εκλαϊκευσης και διδακτικά βιβλία μαθηματικών. Επίσης, έχει συμμετάσχει με διηγήματά του σε πολλούς συλλογικούς τόμους ενώ κατά καιρούς έχει συνεργαστεί με πολλές ελληνικές εφημερίδες δημοσιεύοντας άρθρα και διηγήματα. Υπήρξε τακτικός συνεργάτης του ηλεκτρονικού περιοδικού Χάρτης και είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού Πολάρ. Το 2012 παρουσίασε στην ΕΡΤ την εκπομπή «Ο γύρος του κόσμου με 80 βιβλία» με στόχο την καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας σε παιδιά και εφήβους. Το 2006 η Γαλλική Δημοκρατία του απένειμε τον τίτλο του Chevalier dans l' Ordre des Palmes Académiques. Είναι ιδρυτικό μέλος της ομάδας Θαλής +Φίλοι και της Ελληνικής Λέσχης Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας.

Β.Π. Κύριε Μιχαηλίδη, είστε από την Κύπρο. Ποιες μνήμες κουβαλάτε από την παιδική σας ηλικία;

Τ.Μ.: Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα, όπου οι γονείς μου εγκαταστάθηκαν μετά το τέλος του πολέμου. Η Κύπρος ήταν για μένα ο μόνιμος τόπος διακοπών μου, Χριστούγεννα, Πάσχα, καλοκαίρι. Έτσι μόνο ευχάριστες αναμνήσεις έχω, ξαδέλφια, φίλοι, θάλασσα. Μια μόνο οδυνηρή εξαίρεση: η εισβολή που την έζησα στη Λευκωσία, στις διακοπές μου μετά το πρώτο έτος του Πανεπιστημίου.

Β.Π.: Θα θέλατε να μας μιλήσετε για το νέο σας βιβλίο που φέρει τον τίτλο «Εικασία. 3v+1»; Ένα βιβλίο που αναφέρεται σε μια υπόθεση της υπαστυνόμου Όλγας Πετροπούλου.

Τ.Μ.: Η «Εικασία 3ν+1» είναι μια ιστορία που εκτυλίσσεται στις μέρες μας, μέσα στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα. Οι βασικοί της ήρωες, η Τζένιφερ, μια στρίπερ - μαθηματικός, ένας ναρκομανής πρώην γκόλντεν - μπόι κι ένας μυστηριώδης άστεγος με πλατιά ακαδημαϊκή μόρφωση, βρίσκονται μπλεγμένοι σε μια σειρά από δολοφονίες. Το πρώτο θύμα, ένας ποδοσφαιριστής που κάποτε υπήρξε ταλέντο αλλά τώρα βιοπορίζεται στους κύκλους του υποκόσμου βρίσκεται νεκρός στο κατώφλι της Τζένιφερ. Την υπόθεση, που είναι πολύ πιο περίπλοκη απ' ότι φαίνεται αρχικά αναλαμβάνει να εξιχνιάσει η αντισυμβατική υπαστυνόμος Όλγα Πετροπούλου.

Β.Π.: Ως συγγραφέας δραστηριοποιείστε στον χώρο της «μαθηματικής μυθοπλασίας». Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με το συγκεκριμένο είδος; Ποια βαθιά ανάγκη σας οδήγησε σε αυτή την απόφαση;

Τ.Μ.: Σ' όλη μου τη ζωή υπήρξα μαθηματικός. Ο μαθηματικός λόγος, λιτός, ορθολογικός, συχνά περίπλοκος και πολυσήμαντος αποτέλεσε τη βασική πηγή έμπνευσης για όσα έκανα στη ζωή μου. Σταδιακά συνειδητοποίησα ότι - όσο κι αν ακούγεται παράξενο - ο μαθηματικός λόγος έχει αφηγηματικές αρετές. Έτσι αποτόλμησα να τον χρησιμοποιήσω για να υπηρετήσω τη δεύτερη αγάπη μου που είναι να λέω και να γράφω ιστορίες. Το δρόμο σ' αυτού του είδους τη μυθοπλασία άνοιξε ο αξέχαστος Ντενί Γκετζ· ακολούθησαν κι άλλοι· μέσα στο ρεύμα παρασύρθηκα κι εγώ.

Β.Π.: Πότε ένας συγγραφέας θεωρείται επιτυχημένος; Ανάλογα με τις πωλήσεις που έχει; Αντανακλά αυτό την πραγματικότητα;

Τ.Μ.: Ο όρος «επιτυχία» όταν δεν υπάρχουν συγκεκριμένα και ευρέως αποδεκτά κριτήρια είναι ασαφής και αμφιλεγόμενος. Η δημοφιλία, η διαχρονικότητα, η διάρκεια ζωής του πονήματος, η αποδοχή του από «έγκυρους» αξιολογητές είναι ενδεχομένως κάποια κριτήρια, είναι όμως ελλιπή και αβέβαια.

Β.Π.: Στις μέρες μας, πολλοί προσπαθούν να διεκδικήσουν ένα μέρος της φήμης. Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης συμβάλλουν προς αυτή την κατεύθυνση. Πιστεύετε ότι η φήμη και η αναγνώριση είναι η κύρια τροφή, πέραν των άλλων, για τους συγγραφείς και τους καλλιτέχνες γενικότερα;

Τ.Μ.: Νομίζω πως η κύρια «τροφή» ενός συγγραφέα και γενικότερα ενός δημιουργού είναι η αίσθηση ολοκλήρωσης, η προσωπική ικανοποίηση που του δίνει η δουλειά του. Φυσικά η ευρεία αποδοχή, οι θετικές κρίσεις, η αναγνώριση, η εμπορική επιτυχία είναι στοιχεία ευπρόσδεκτα, δεν νομίζω όμως ότι είναι καθοριστικά.

Β.Π.: Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας συγγραφείς; Υπάρχουν συγγραφείς της γενιάς σας που ξεχωρίζετε;

Τ.Μ.: Αναφέρω ανάκατα κάποιους από τους συγγραφείς που αγαπώ ιδιαίτερα. Τα ονόματα και τα είδη που υπηρετούν είναι ετερόκλιτα και φοβάμαι ότι θα μπερδέψουν τους αναγνώστες, αλλά τι να κάνουμε, έτσι είναι: Jane Austen, Mika Waltari, Emile Zola, Sue Townsend, Ellis Peters, Στρατής Τσίρκας, Αθηνά Κακούρη, Λία Μεγάλου Σεφεριάδη, Ιωάννα Μπουραζοπούλου.

Β.Π.: "Κάποιοι δεν ζουν ποτέ αλλά απλώς υπάρχουν" λέει ο Μπέργκμαν. Ποια η δική σας άποψη; Πού κρύβεται τελικά το αληθινό πάθος της ζωής;

Τ.Μ.: Αν ερμηνεύω σωστά τη φράση του Μπέργκμαν, διαφωνώ ριζικά. Είναι εξαιρετικά αλαζονικό και αριστοκρατικό να θεωρείς ότι κάποιοι (ανάμεσα σ' αυτούς κι εσύ;) «ζουν» ενώ όλοι οι άλλοι «απλώς υπάρχουν». Το πάθος του καθενός για τη ζωή το γνωρίζει μόνο ο ίδιος. Αν ο καθένας μας αρκούνταν στον να ζει τη δική του ζωή χωρίς να προσπαθεί να επιβάλει τα πρότυπά του στους άλλους και χωρίς να υποτιμά όσους δεν προσαρμόζονται σε αυτά, θα ήταν όλα πολύ καλύτερα.

Β.Π.: Θα ήθελα να μας πείτε, από πού αντλείτε δύναμη στις δύσκολες σας στιγμές;

Τ.Μ.: Νομίζω ότι τα μαθηματικά είναι για μένα η κύρια πηγή δύναμης στις δύσκολες στιγμές μου. Βοηθάει και το γράψιμο που με κάνει να ταξιδέψω, ν' αποδράσω για λίγο από τις δυσκολίες που με πνίγουν. Υπάρχει και μια δεκάδα βιβλίων που διαβάζω και ξαναδιαβάζω για να καθαρίζω το μυαλό μου όταν βρίσκομαι στα δύσκολα.

Β.Π.: Είσθε από εκείνους που βάζουν τη ζωή τους σε «κουτάκια» αναφορικά με το τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνουν ή όχι;

Τ.Μ.: Μου αρέσει να σχεδιάζω τη ζωή μου, να θέτω στόχους, να αξιολογώ τα βήματά μου. Το γράψιμο είναι η μόνη δραστηριότητα την οποία δεν προγραμματίζω, δεν αισθάνομαι ότι μου δημιουργεί δεσμεύσεις και υποχρεώσεις. Γι' αυτό συχνά λειτουργεί σωτήρια, θα έλεγα και θεραπευτικά.

Β.Π.: Καταλήγοντας, θα ήθελα να μας πείτε, τι ονειρεύεσθε για το μέλλον σας;

Τ.Μ.: Η ειρήνη και η υγεία είναι τα μόνα αγαθά που ελπίζεις να υπάρχουν, χωρίς να μπορείς να κάνεις τίποτα γι' αυτό. Όσο αυτά υπάρχουν, ελπίζω να γράψω μερικά ακόμα βιβλία, να βρεθώ αρκετές φορές με φίλους, να ταξιδέψω.