Ανάμεσα σε αυτό που ήμουν και σε αυτό που γίνομαι. 

Between who we were and who we are becoming. 

Editorial Abstract:

Between who we were and who we are becoming, there lies a pause. Many of us leave projects, dreams, or relationships unfinished—not out of failure, but as a form of self-preservation. Restarting them is a quiet act of courage, carried by reflection, small steps, and self-compassion. This article explores the psychology of returning to what was left behind, and how embracing the pause can lead to growth, understanding, and a renewed sense of identity.

✍️ About the Author
Vasiliki B. Pappa, Personal & Professional Development Consultant (MSc | MA | MSc), supports lifelong learning and continuous growth.
"I help people discover their best self."
📍 Office: Filikis Eterias 42, 55132 Kalamaria, Thessaloniki
📞 Mobile: +30 6947 735 998 

Συντάκτρια / στήλη:

Για τη στήλη Guidance &Grow: Βασιλική Β. Παππά

Υπάρχει μια ιδιαίτερη στιγμή στη ζωή που μοιάζει με παύση. Όχι με τέλος, αλλά με αναμονή. Μια στιγμή όπου τίποτα δεν φαίνεται να κινείται, αλλά τίποτα δεν έχει πραγματικά τελειώσει. Ένα βιβλίο που έμεινε στο κομοδίνο, μια σχέση που πάγωσε χωρίς επίλογο, ένα όνειρο που μπήκε στο συρτάρι «μέχρι νεοτέρας», ένα σχέδιο που έμεινε ημιτελές. Κάπου εκεί γεννιέται η ανάγκη της επανεκκίνησης. Όχι ως ενθουσιώδης νέα αρχή, αλλά ως επιστροφή. Ως «ξαναπιάνω το νήμα». Και αυτό, ψυχολογικά, είναι συχνά πιο δύσκολο από το να ξεκινήσεις κάτι από το μηδέν.

Γιατί το μηδέν δεν έχει ιστορία. Η επιστροφή έχει.

Η επανεκκίνηση κουβαλάει μνήμη, απογοήτευση, ενοχή, φόβο. Δεν είναι ουδέτερη. Είναι φορτισμένη. Και ακριβώς γι' αυτό αξίζει να την κατανοήσουμε. Όχι για να την εξιδανικεύσουμε, αλλά για να τη σεβαστούμε.

Γιατί αφήνουμε πράγματα στη μέση;

Πριν μιλήσουμε για το πώς ξαναρχίζουμε, χρειάζεται να δούμε γιατί σταματήσαμε. Στην ψυχολογία, σπάνια εγκαταλείπουμε κάτι «τυχαία». Συνήθως παρεμβαίνουν μηχανισμοί προστασίας, ψυχικά όρια, εσωτερικές συγκρούσεις. Μερικοί από τους πιο συχνούς λόγους είναι:

Κόπωση και υπερφόρτωση: Όταν οι απαιτήσεις ξεπερνούν τους ψυχικούς μας πόρους. Όταν προσπαθούμε να χωρέσουμε περισσότερα απ' όσα αντέχουμε.

Φόβος αποτυχίας: Σταματάμε για να μη δοκιμαστούμε. Για να μη διακινδυνεύσουμε την εικόνα μας. Για να μη βρεθούμε αντιμέτωποι με τα όριά μας.

Τελειομανία: Όταν το «όχι τέλειο» βιώνεται ως «άχρηστο». Όταν προτιμάμε να μην ολοκληρώσουμε τίποτα παρά να ολοκληρώσουμε κάτι ατελές.

Απώλεια νοήματος: Όταν αυτό που κάνουμε παύει να μας εκφράζει, αλλά δεν τολμάμε να το παραδεχτούμε.

Εξωτερικές συνθήκες: Αλλαγές ζωής, κρίσεις, απώλειες, υποχρεώσεις, μετακινήσεις, ασθένειες, ευθύνες που δεν είχαμε προβλέψει.

Συχνά, η εγκατάλειψη δεν είναι αδυναμία. Είναι άμυνα. Είναι ένας τρόπος να προστατευτούμε όταν δεν έχουμε άλλον τρόπο να φροντίσουμε τον εαυτό μας.

Και αυτό είναι σημαντικό να το θυμόμαστε. Γιατί αν δούμε το παρελθόν μας μόνο ως «λάθος», θα φοβηθούμε να το πλησιάσουμε. Αν το δούμε ως προσπάθεια επιβίωσης, μπορούμε να το αγκαλιάσουμε.

Η ψυχολογική δυσκολία της επιστροφής

Παραδόξως, το να ξαναρχίσεις κάτι παλιό είναι συχνά πιο απαιτητικό από το να ξεκινήσεις κάτι καινούριο. Γιατί δεν ξεκινάς μόνο με ελπίδα – ξεκινάς και με μνήμη.

Τη μνήμη της αποτυχίας.
Της ματαίωσης.
Της κούρασης.
Της εγκατάλειψης.

Ο εγκέφαλος λειτουργεί συσχετιστικά. Αν κάτι στο παρελθόν συνδέθηκε με πόνο ή απογοήτευση, το νευρικό σύστημα το «θυμάται» και ενεργοποιεί άμυνες. Έτσι, η επανεκκίνηση μπορεί να προκαλέσει:

- άγχος

- αναβλητικότητα

- εσωτερική αντίσταση

- αυτοσαμποτάζ

- ψυχική δυσφορία χωρίς σαφή αιτία

Δεν είναι τεμπελιά. Δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα. Είναι ψυχική μνήμη. Κάθε φορά που πας να ξαναπιάσεις κάτι που άφησες, δεν αντιδρά μόνο η λογική. Αντιδρά το σώμα, το συναίσθημα, το ασυνείδητο. Και αν δεν τα λάβεις υπόψη, θα νομίζεις ότι «δεν μπορείς», ενώ στην πραγματικότητα φοβάσαι.

Το βάρος της ενοχής

«Αν το είχα συνεχίσει, θα ήμουν αλλού τώρα.»
«Αν δεν το είχα αφήσει, θα είχα προχωρήσει.»
«Τα χάλασα μόνη/μόνος μου.»

Η ενοχή είναι από τα πιο συχνά συναισθήματα που συνοδεύουν την επανεκκίνηση. Και ταυτόχρονα από τα πιο παραλυτικά. Μας κάνει να κοιτάμε πίσω αντί να κινούμαστε μπροστά. Μας δένει στο «τι θα μπορούσε να είχε γίνει» και μας απομακρύνει από το «τι μπορεί να γίνει τώρα».

Η ψυχολογία δείχνει ότι η ενοχή χωρίς κατανόηση δεν κινητοποιεί – μπλοκάρει. Αντί να μας ωθεί, μας παγώνει. Μας γεμίζει ντροπή, όχι ενέργεια. Γι' αυτό το πρώτο βήμα δεν είναι η πειθαρχία. Είναι η συμπόνια προς τον εαυτό.

Όχι: «φταίω που τα παράτησα»
Αλλά: «κάτι χρειαζόμουν τότε που δεν είχα».

Όχι: «δεν έκανα αρκετά»
Αλλά: «έκανα ό,τι μπορούσα με ό,τι είχα».

Αυτό δεν είναι δικαιολογία. Είναι ψυχική ωριμότητα.

Επανεκκίνηση δεν σημαίνει επιστροφή στο ίδιο σημείο

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη είναι να προσπαθούμε να συνεχίσουμε σαν να μη μεσολάβησε τίποτα. Σαν να μπορούμε να πατήσουμε «pause» και μετά «play» και να είμαστε οι ίδιοι. Όμως μεσολάβησε. Άλλαξες. Μεγάλωσες. Κουράστηκες. Πληγώθηκες. Έμαθες. Η επανεκκίνηση δεν είναι rewind. Είναι νέο κεφάλαιο.

Αυτό σημαίνει:

- νέοι ρυθμοί

- νέα όρια

- νέες αντοχές

- νέες προτεραιότητες

Ό,τι άφησες στη μέση δεν χρειάζεται να το συνεχίσεις με τον ίδιο τρόπο. Μπορείς να το επαναδιαπραγματευτείς. Να το προσαρμόσεις. Να το μικρύνεις. Να το αλλάξεις. Δεν οφείλεις τίποτα στον παλιό σου εαυτό. Οφείλεις ειλικρίνεια στον σημερινό.

Η δύναμη του «μικρού»

Στην ψυχολογία της συμπεριφοράς, τα μικρά βήματα είναι πιο αποτελεσματικά από τα μεγάλα άλματα. Ο εγκέφαλος φοβάται την υπερβολή, όχι την κίνηση. Φοβάται το «όλα», όχι το «λίγο».

Αντί για:
«Θα ξαναρχίσω γυμναστική κανονικά»
δοκίμασε: «Θα φορέσω αθλητικά και θα περπατήσω 10 λεπτά».

Αντί για:
«Θα γράψω το βιβλίο»
δοκίμασε: «Θα ανοίξω το αρχείο και θα γράψω δύο προτάσεις».

Αντί για:
«Θα τα φτιάξω όλα»
δοκίμασε: «Θα κάνω ένα μικρό βήμα σήμερα».

Η επανεκκίνηση χτίζεται στη μικρή επιτυχία, όχι στη μεγάλη φιλοδοξία. Στην αίσθηση ότι «μπορώ», όχι στην πίεση ότι «πρέπει».

Το ψυχικό νόημα πίσω από αυτό που άφησες

Συχνά κολλάμε στη μορφή και ξεχνάμε την ουσία. Λέμε «θέλω να ξαναρχίσω τη σχολή», αλλά στην πραγματικότητα θέλουμε αναγνώριση, αυτοεκτίμηση, εξέλιξη. Λέμε «θέλω να ξαναρχίσω τη σχέση», αλλά ίσως θέλουμε οικειότητα, ασφάλεια, σύνδεση. Λέμε «θέλω να ξαναπιάσω τη δουλειά μου», αλλά μπορεί να θέλουμε αίσθηση αξίας, ταυτότητα, ρόλο.

Αν δεν δεις το ψυχικό νόημα πίσω από αυτό που άφησες, κινδυνεύεις:

- να το επαναλάβεις μηχανικά

- να το βαρεθείς ξανά

- ή να το εγκαταλείψεις πάλι

Ρώτησε τον εαυτό σου:

- Τι εκπροσωπεί αυτό για μένα;

- Ποια ανάγκη καλύπτει;

- Τι μου έδινε τότε;

- Τι μου λείπει τώρα;

Η επανεκκίνηση δεν είναι πράξη πρακτική. Είναι πράξη ψυχική.

Ο φόβος της αποτυχίας – και της επιτυχίας

Ναι, υπάρχει και αυτό. Γιατί αν αποτύχω, θα πονέσω. Αν όμως πετύχω, θα αλλάξει κάτι. Θα χρειαστεί να αναλάβω ευθύνη. Να εκτεθώ. Να σταθώ στο ύψος. Να επαναπροσδιορίσω τον εαυτό μου.

Η επανεκκίνηση απειλεί την ταυτότητα που έχει βολευτεί στη στασιμότητα.

Απειλεί τη ζώνη του γνώριμου.
Απειλεί τις δικαιολογίες.
Απειλεί το «έτσι είμαι».

Και γι' αυτό το μυαλό βρίσκει λόγους να αναβάλλει. Να καθυστερεί. Να αμφιβάλλει.

Όχι γιατί δεν μπορείς.
Αλλά γιατί φοβάσαι το μετά.

Πώς χτίζεται ψυχολογικά μια επανεκκίνηση

Δεν είναι θέμα θέλησης. Είναι θέμα πλαισίου.

1. Αποδοχή του παρελθόντος
Χωρίς εξιδανίκευση, χωρίς αυτομαστίγωμα. Ό,τι έγινε, έγινε. Τώρα είσαι εδώ.

2. Ρεαλιστικός στόχος
Όχι «όλα», όχι «τέλεια», όχι «τώρα ή ποτέ». Το «αρκετά καλό» είναι πιο θεραπευτικό από το «ιδανικό».

3. Συναισθηματική ασφάλεια
Πού θα στηριχτείς όταν κουραστείς; Σε ποιον; Σε τι; Η επανεκκίνηση χωρίς στήριξη είναι εξουθενωτική.

4. Ρουτίνα, όχι έμπνευση
Η έμπνευση είναι ασταθής. Η ρουτίνα είναι αξιόπιστη. Δεν χρειάζεται να έχεις όρεξη – χρειάζεται πλαίσιο.

5. Αναγνώριση κάθε βήματος
Ο εγκέφαλος μαθαίνει με επιβράβευση. Αν δεν αναγνωρίζεις την προσπάθειά σου, θα την εγκαταλείψεις.

Όταν δεν είναι ώρα να ξαναρχίσεις

Και εδώ χρειάζεται ειλικρίνεια. Δεν είναι όλα για επανεκκίνηση. Κάποια πράγματα τελείωσαν. Κάποιες σχέσεις εξάντλησαν τον ρόλο τους. Κάποιες εκδοχές του εαυτού μας δεν μας χωράνε πια. Η ψυχική ωριμότητα δεν είναι να συνεχίζεις. Είναι να διακρίνεις. Αν η σκέψη της επιστροφής σου φέρνει μόνο βάρος, πίεση, ασφυξία, ίσως δεν είναι επανεκκίνηση – ίσως είναι προσκόλληση. Και αυτό θέλει αποχαιρετισμό, όχι επιμονή.

Η επανεκκίνηση ως πράξη ταυτότητας

Στο βάθος, δεν ξαναρχίζουμε πράγματα. Ξανασυστηνόμαστε στον εαυτό μας.

Λέμε:
«Είμαι ακόμα εδώ.»
«Δεν τελείωσα.»
«Δεν με έχασα.»
«Απλώς σταμάτησα για λίγο.»

Η επανεκκίνηση δεν είναι απόδειξη δύναμης. Είναι απόδειξη σχέσης με τον εαυτό. Είναι το σημείο που δεν εγκαταλείπεις αυτό που ήσουν, αλλά το εξελίσσεις. Το σημείο που δεν τιμωρείς τον εαυτό σου για το παρελθόν, αλλά του δίνεις χώρο για μέλλον. Και ίσως αυτό είναι το πιο γενναίο κομμάτι της. Γιατί δεν αφορά μόνο αυτό που κάνεις. Αφορά αυτό που επιτρέπεις στον εαυτό σου να γίνει.

✍️ Σχετικά με τη συγγραφέα
Η Βασιλική Β. Παππά, Σύμβουλος Προσωπικής & Επαγγελματικής Ανάπτυξης (MSc | MA | MSc), είναι αρωγός στη δια βίου μάθηση και τη συνεχή εξέλιξη.
"Βοηθώ τους ανθρώπους να ανακαλύψουν τον καλύτερο εαυτό τους."

📍 Γραφείο: Φιλικής Εταιρείας 42, 55132 Καλαμαριά, Θεσσαλονίκη
📞 Κινητό: 6947 735 998