Η τρυφερή αναστάτωση, η απειρία και η σιωπηλή δύναμη των πρώτων ημερών.

της Βασιλικής Β. Παππά

vpappa@cultmagz.com

Η αρχή ενός υπέροχου ταξιδιού. 

Αφιερωμένο στην Πένυ, που τώρα κρατά στα χέρια της τον κόσμο όλο - και ξαναβρίσκει τον δικό της.

Abstract

Motherhood is often portrayed as an instinctive journey illuminated by certainty and joy. Yet for many first-time mothers, the early days after childbirth unfold as a complex emotional landscape where profound love coexists with vulnerability, doubt, and the quiet shock of transformation. This article explores the rarely articulated dimension of becoming a mother: not as an immediate mastery, but as an evolving relationship shaped by learning, fatigue, resilience, and rediscovery of the self. Moving beyond idealized narratives, it reflects on the psychological, emotional, and cultural transitions that accompany the arrival of a child, emphasizing that uncertainty is not a failure of maternal instinct but an essential part of forming it. In the space where a child is born, a new identity is also being shaped—gradually, imperfectly, and deeply human.

Υπάρχει μια εικόνα που συνοδεύει τη μητρότητα σχεδόν μυθολογικά: μια γυναίκα που κρατά το μωρό της αγκαλιά, λουσμένη σε ένα απαλό φως ευτυχίας, γεμάτη σιγουριά, τρυφερότητα και μια έμφυτη γνώση για το τι πρέπει να κάνει. Στην πραγματικότητα, όμως, για πολλές νέες μαμάδες η πρώτη περίοδος μετά τη γέννηση δεν μοιάζει καθόλου με αυτή την ήρεμη, «φωτογενή» αφήγηση. Είναι ένα μωσαϊκό συναισθημάτων όπου η ανείπωτη χαρά συνυπάρχει με την αμφιβολία, την εξάντληση, τη συγκίνηση και –ναι– έναν βαθύ, σχεδόν υπαρξιακό πανικό. Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.

Η σύγκρουση ανάμεσα στο ένστικτο και την πραγματικότητα

Οι περισσότερες γυναίκες μεγαλώνουν ακούγοντας ότι «όταν γίνεις μητέρα, θα ξέρεις τι να κάνεις». Η ιδέα του μητρικού ενστίκτου παρουσιάζεται σαν ένας εσωτερικός οδηγός που ενεργοποιείται αυτόματα. Όμως η καθημερινότητα με ένα νεογέννητο δεν έρχεται με οδηγίες χρήσης.

Πώς το κρατάς σωστά;
Γιατί κλαίει αφού μόλις έφαγε;
Κοιμάται αρκετά; Κοιμάται πολύ;
Είναι φυσιολογικό που νιώθω τόσο κουρασμένη;
Κάνω κάτι λάθος;

Η νέα μητέρα βρίσκεται ξαφνικά μπροστά σε μια διαρκή κατάσταση εγρήγορσης. Ένας μικρός άνθρωπος εξαρτάται από εκείνη για τα πάντα – και αυτή η ευθύνη, όσο συγκλονιστική κι αν είναι, μπορεί να γίνει και τρομακτική.

Η ευτυχία δεν ακυρώνει τον φόβο

Ένα από τα μεγαλύτερα ταμπού γύρω από τη μητρότητα είναι η παραδοχή ότι μπορείς να είσαι ευτυχισμένη και ταυτόχρονα φοβισμένη. Η κοινωνία συχνά περιμένει από τη νέα μαμά να «λάμπει» διαρκώς από χαρά, να είναι ευγνώμων, γεμάτη αγάπη και αυτοπεποίθηση. Όμως η αγάπη για το παιδί δεν αναιρεί την ανασφάλεια. Αντίθετα, συχνά τη μεγαλώνει. Όσο πιο σημαντικό είναι κάτι για εμάς, τόσο περισσότερο φοβόμαστε μήπως δεν σταθούμε αντάξιοι.

Η μητρότητα δεν είναι μόνο ένα συναίσθημα. Είναι μια βαθιά μετάβαση ταυτότητας. Από τη μια μέρα στην άλλη, μια γυναίκα καλείται να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό της: το σώμα της αλλάζει, ο χρόνος της παύει να της ανήκει, οι προτεραιότητες αναδιατάσσονται βίαια. Αυτό δεν είναι απλώς μια «χαρούμενη φάση». Είναι μια υπαρξιακή αναδόμηση.

Η απειρία ως πεδίο μάθησης – όχι αποτυχίας

Σε κανέναν άλλο ρόλο της ζωής δεν απαιτείται τελειότητα από την πρώτη μέρα. Κι όμως, η νέα μητέρα συχνά αισθάνεται ότι εξετάζεται συνεχώς. Από συγγενείς, φίλους, ειδικούς, από το ίδιο της το βλέμμα στον καθρέφτη. Η απειρία, όμως, δεν είναι έλλειμμα. Είναι η φυσική αρχή μιας σχέσης που χτίζεται μέρα με τη μέρα.

Το μωρό δεν χρειάζεται μια «τέλεια» μητέρα. Χρειάζεται μια παρούσα μητέρα. Μια μητέρα που μαθαίνει. Που δοκιμάζει. Που κάνει λάθη και τα διορθώνει. Που σταδιακά αποκωδικοποιεί τα κλάματα, τα βλέμματα, τους ρυθμούς αυτού του νέου πλάσματος. Η μητρότητα δεν είναι δεξιότητα που προϋπάρχει. Είναι δεξιότητα που καλλιεργείται.

Η σιωπηλή πίεση της σύγκρισης

Στην εποχή της διαρκούς εικόνας, οι νέες μαμάδες εκτίθενται καθημερινά σε ένα πλήθος «ιδανικών» παραδειγμάτων: σπίτια τακτοποιημένα, μωρά ήρεμα, γυναίκες ξεκούραστες, χαμογελαστές, οργανωμένες. Η πραγματικότητα, όμως, είναι συχνά πολύ πιο ακατάστατη – κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι αυτά τα στιγμιότυπα υπάρχουν. Είναι ότι σπάνια συνοδεύονται από την αλήθεια που τα περιβάλλει: τις άυπνες νύχτες, τις στιγμές αμφιβολίας, τα δάκρυα στο μπάνιο, την ανάγκη για πέντε λεπτά σιωπής. Η σύγκριση γεννά ενοχή. Και η ενοχή είναι ίσως το πιο βαρύ συναίσθημα που κουβαλά μια νέα μητέρα, γιατί την κάνει να πιστεύει ότι δεν δικαιούται να δυσκολεύεται.

Το σώμα και η ψυχή χρειάζονται χρόνο

Μετά τη γέννα, όλα αλλάζουν απότομα, αλλά η προσαρμογή δεν είναι στιγμιαία. Το σώμα αναρρώνει. Οι ορμόνες μεταβάλλονται δραματικά. Ο ύπνος αποδομείται. Η ψυχολογία κινείται σε ένα εκκρεμές ανάμεσα στη συγκίνηση και την ευαλωτότητα. Αυτό που πολλές γυναίκες δεν ακούν αρκετά συχνά είναι ότι αυτή η περίοδος δεν απαιτεί επίδοση – απαιτεί φροντίδα. Και η φροντίδα δεν αφορά μόνο το μωρό. Αφορά και τη μητέρα.

Η ξεκούραση δεν είναι πολυτέλεια.
Η βοήθεια δεν είναι αδυναμία.
Η ανάγκη για στήριξη δεν μειώνει την αγάπη. Αντίθετα, τη διατηρεί.

Η σημασία του «χωριού» που μεγαλώνει ένα παιδί

Υπάρχει μια παλιά φράση που λέει ότι χρειάζεται ένα ολόκληρο χωριό για να μεγαλώσει ένα παιδί. Στη σύγχρονη πραγματικότητα, πολλές νέες μητέρες βιώνουν το ακριβώς αντίθετο: μια μοναχική μετάβαση, με περιορισμένη πρακτική ή συναισθηματική υποστήριξη.

Η παρουσία ενός συντρόφου, μιας γιαγιάς, μιας φίλης, ενός ανθρώπου που θα κρατήσει το μωρό για λίγη ώρα ώστε η μητέρα να κάνει ένα μπάνιο χωρίς βιασύνη, δεν είναι «βοήθεια». Είναι βασική προϋπόθεση ισορροπίας. Η μητρότητα δεν σχεδιάστηκε για να βιώνεται στην απομόνωση.

Η νέα μητέρα δεν χάνει τον εαυτό της – τον επανασυστήνει

Ένας από τους πιο διαδεδομένους φόβους είναι ότι η γυναίκα «εξαφανίζεται» μέσα στον ρόλο της μητέρας. Στην πραγματικότητα, δεν εξαφανίζεται. Μεταμορφώνεται. Και κάθε μεταμόρφωση χρειάζεται χρόνο για να αποκτήσει συνοχή. Η επιστροφή σε μικρές προσωπικές συνήθειες – ένα βιβλίο, μια βόλτα, μια συζήτηση που δεν αφορά πάνες και θηλασμούς– δεν είναι εγωισμός. Είναι υπενθύμιση ότι η μητρότητα προστίθεται στην ταυτότητα, δεν την αντικαθιστά. Το παιδί δεν χρειάζεται μια μητέρα που αυτοακυρώνεται. Χρειάζεται έναν άνθρωπο ζωντανό.

Από τον πανικό στην εμπιστοσύνη

Κάποια στιγμή, σχεδόν ανεπαίσθητα, η νέα μητέρα αρχίζει να καταλαβαίνει το μωρό της χωρίς να το συνειδητοποιεί. Ξεχωρίζει τα διαφορετικά κλάματα. Μαθαίνει τον ρυθμό του. Νιώθει λιγότερο σαν «μαθήτρια» και περισσότερο σαν συνοδοιπόρος. Δεν υπάρχει μαγική στιγμή που όλα γίνονται εύκολα. Υπάρχει, όμως, μια σταδιακή μετατόπιση: ο πανικός δίνει χώρο στην εμπιστοσύνη. Όχι γιατί εξαφανίζονται οι δυσκολίες, αλλά γιατί γεννιέται κάτι εξίσου ισχυρό με την αγάπη – η εξοικείωση. Η μητρότητα, τελικά, δεν είναι μια κατάσταση που κατακτάται. Είναι μια σχέση που εξελίσσεται.

Να επιτρέπουμε στις μητέρες να είναι άνθρωποι

Ίσως το πιο ουσιαστικό βήμα ως κοινωνία είναι να αλλάξουμε την αφήγηση. Να σταματήσουμε να ζητάμε από τις νέες μαμάδες να είναι ηρωίδες. Να τους επιτρέψουμε να είναι απλώς άνθρωποι: κουρασμένοι, συγκινημένοι, αβέβαιοι, δυνατοί, όλα μαζί. Γιατί μέσα σε αυτή τη φαινομενική αντίφαση κρύβεται η αλήθεια της αρχής. Η μεγάλη ευτυχία δεν ακυρώνει τον πανικό της απειρίας. Τον περιλαμβάνει. Και ίσως εκεί, ακριβώς στη συνύπαρξη αυτών των δύο, να βρίσκεται η πιο αυθεντική μορφή αγάπης.

Η τρυφερή αναστάτωση, η απειρία και η σιωπηλή δύναμη των πρώτων ημερών…

And thus, in the space where a child is born, not only is a life created, but a mother's identity is also reshaped — gradually, imperfectly, humanly. 

Κάθε γέννα ανοίγει έναν νέο κύκλο ζωής, για το παιδί και για τη μητέρα.

Author Bio

Vasiliki V. Pappas is a Personal and Professional Development Consultant, poet, and Editor-in-Chief of Culture Magazine. Holding three postgraduate degrees, her interdisciplinary background informs a body of work that bridges reflective writing with contemporary approaches to growth, identity, and transformation. Through both her literary and professional practice, she explores the evolving roles of women in modern society, creating narratives that connect inner development with cultural dialogue.