Ήταν ο Ιησούς ο πρώτος φεμινιστής; Μια ανάγνωση των ευαγγελικών αφηγήσεων
της Όλγας Δάσιου*

Η στάση του Ιησού απέναντι στις γυναίκες μέσα από τις ευαγγελικές αφηγήσεις.
Η στάση του Χριστού απέναντι στις Γυναίκες
Το φεμινιστικό κίνημα, γνωστό και ως κίνημα των γυναικών, αναφέρεται σε μια σειρά κοινωνικών κινημάτων & πολιτικών εκστρατειών με σκοπό ριζικές και φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις σε ζητήματα που αφορούν το γυναικείο φύλο και δημιουργούνται από την ανισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών. Τέτοια ζητήματα είναι η απελευθέρωση των γυναικών, τα αναπαραγωγικά δικαιώματα, η ενδοοικογενειακή βία, η άδεια μητρότητας, η ίση αμοιβή, το δικαίωμα ψήφου των γυναικών, η σεξουαλική παρενόχληση και η σεξουαλική βία.
Οι προτεραιότητες του κινήματος έχουν επεκταθεί από τις αρχές του 1800 και ποικίλλουν μεταξύ των εθνών και των κοινοτήτων. Αυτές οι προτεραιότητες κυμαίνονται από την εναντίωση στον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων σε μια χώρα, έως την αντίθεση στη γυάλινη οροφή σε μια άλλη. Με τον όρο "γυάλινη οροφή" αναφερόμαστε στο αόρατο χέρι-τροχοπέδη, που εμποδίζει τις γυναίκες & γενικότερα τις μειονοτικές ομάδες να ανελιχθούν στον τομέα της εργασίας τους, να κατακτήσουν ηγετικές θέσεις-θέσεις ευθύνης, να λάβουν προαγωγές & μισθολογικές αυξήσεις.
Ο φεμινισμός 1ου κύματος αναφέρεται στο φεμινιστικό κίνημα του 19ου αι. & των αρχών του 20ού. Ο όρος δεν χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του κινήματος-επινοήθηκε μεταγενέστερα, αφού είχε ξεκινήσει να χρησιμοποιείται ο φεμινισμός 2ου κύματος για να περιγράψει ένα νεότερο κίνημα.
Το 1ο κύμα του φεμινισμού εστίαζε πρωταρχικά στη νομοθετική κατοχύρωση στοιχειωδών δικαιωμάτων για τις γυναίκες, με αιχμή του δόρατος τη συμμετοχή στις εκλογές. Από το τελευταίο, οι υποστηρίκτριες του κινήματος ονομάστηκαν σουφραζέτες (από την αγγλική λέξη suffrage που σημαίνει το δικαίωμα ψήφου).Στους διαπρέποντες ηγέτες του κινήματος συμπεριλαμβάνονταν οι Elizabeth Cady Stanton, Susan B. Anthony & η πιο ριζοσπαστική Βικτόρια Γούντχαλ που έθεσε παράτυπα υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές. Στις ΗΠΑ, το τέλος του φεμινισμού 1ου κύματος μπορεί να θεωρηθεί το πέρασμα της 19ης Τροποποίησης στο Σύνταγμα των ΗΠΑ, που ήταν η μεγάλη νίκη του κινήματος.
Ο Φεμινισμός δεύτερου κύματος( 1960-1980) αναφέρεται σε μια περίοδο φεμινιστικής σκέψης που έχει την καταγωγή της κάπου μέσα στη δεκαετία του '60. Επηρεάστηκε από τις αρχές του Μαρξισμού & του Υπαρξισμού. Ασχολήθηκε βασικά με την ανεξαρτησία & την μεγαλύτερη πολιτική δράση για τη βελτίωση των δικαιωμάτων των γυναικών. Το φεμινιστικό κίνημα 2ου κύματος ενδιαφέρθηκε βασικά με θέματα όπως η οικονομική ισότητα μεταξύ των φύλων & η ενασχόληση με τα δικαιώματα γυναικείων μειονοτήτων, παρά με απόλυτα δικαιώματα, όπως το δικαίωμα ψήφου, όπως είχε κάνει ο φεμινισμός 1ου κύματος. Αρχίζει να διακρίνεται η έννοια του βιολογικού φύλου (sex) από το κοινωνικό (gender) & προσπαθούν να αποτινάξουν τους στερεοτυπικούς ρόλους. Σημαντικότερη εκπρόσωπος του δεύτερου κύματος αποτελεί η Simone de Beauvoir, ίσωςη γνωστότερη φεμινίστρια. Με το έργο της «Το δεύτερο φύλο» (1949), στήριξε τη θεωρία της κοινωνικής κατασκευής. Επίσης η Μαργκερίτ Γιουρσενάρ με την κυρίαρχη παρουσία των γυναικών στο λογοτεχνικό της έργο, με πιο χαρακτηριστκό το «Κλυταιμνήστρα ή το έγκλημα», 1936.
Ο Φεμινισμός τρίτου κύματος (1980-σήμερα) στηρίχθηκε στις νίκες των προηγούμενων δύο κυμάτων, αν και άσκησε κριτική σε διάφορες πτυχές τους. Τα κύρια θέματα με τα οποία ασχολείται σήμερα είναι η βία και το κατά πόσο αυτή έχει να κάνει με το φύλο, παραδείγματος χάρη: βιασμός, παρενόχληση, ενδοοικογενειακή βία. Επίσης, στρέφει το ενδιαφέρον του σε θέματα που αφορούν τη σεξουαλική απελευθέρωση, την ισότητα αμοιβών, δικαίωμα στην εργασία, δικαιώματα μεταναστριών.
Η στάση του Χριστού απέναντι στις Γυναίκες: 2000 και πλέον χρόνια αυτές τις βασικές αρχές των φεμινιστικών κινημάτων, που θεωρήθηκαν πρωτοπόρες και επανατατικές τις δίδαξε ο Ιησούς Χριστός στους ανθρώπους, όχι με θεωρίες και προφορικές παραινέσεις αλλά με δραστικές και αποτελεσματικές πράξεις. Όποιος και όποια αναζητήσει αυτήν την σχέση του Χριστού με τις Γυναίκες θα εκπλαγεί ευχάριστα, θα ενθουσιαστεί και θα λάβει ένα μήνυμα ζωής ανεξίτηλο για την ζωή και την πορεία όλων μας στις κονωνίες που ζούμε και στις σχέσεις μας με Αξίες όπως η Ανθρωπιά και η Ισότητα!
1. Παναγία
1.1. Ευαγγελισμός της Θεοτόκου
Κατά Λουκάν, Κεφ.1: 26-38: "Τον έκτο μήνα της εγκυμοσύνης της Ελισάβετ, ο Θεός έστειλε τον άγγελο Γαβριήλ στην πόλη της Γαλιλαίας Ναζαρέτ σε μια παρθένο, που ήταν αρραβωνιασμένη με κάποιον που λεγόταν Ιωσήφ και προερχόταν από τη γενιά του Δαβίδ. Η παρθένος λεγόταν Μαριάμ. Παρουσιάστηκε, λοιπόν, σ' αυτήν ο άγγελος και της είπε: «Χαίρε εσύ, η προικισμένη με τη χάρη του Θεού! Ο Κύριος είναι μαζί σου. Ευλογημένη απ' το Θεό είσαι εσύ, περισσότερο απ' όλες τις γυναίκες». Εκείνη μόλις τον είδε ταράχτηκε με τα λόγια του και προσπαθούσε να εξηγήσει τι σήμαινε ο χαιρετισμός αυτός. Ο άγγελος της είπε: «Μη φοβάσαι, Μαριάμ, ο Θεός σού έδωσε τη χάρη του· θα μείνεις έγκυος, θα γεννήσεις γιο και θα τον ονομάσεις Ιησού. Αυτός θα γίνει μέγας και θα ονομαστεί Υιός του Υψίστου. Σ' αυτόν θα δώσει ο Κύριος ο Θεός το θρόνο του Δαβίδ, του προπάτορά του. Θα βασιλέψει για πάντα στους απογόνους του Ιακώβ και η βασιλεία του δε θα έχει τέλος». Η Μαριάμ τότε ρώτησε τον άγγελο: «Πώς θα μου συμβεί αυτό, αφού εγώ δεν έχω συζυγικές σχέσεις με κανέναν άντρα;» Ο άγγελος της απάντησε: «Το Άγιο Πνεύμα θα έρθει επάνω σου και θα σε καλύψει η δύναμη του Θεού· γι' αυτό και το άγιο παιδί που θα γεννήσεις θα ονομαστεί Υιός Θεού. Μάθε ακόμη ότι η συγγενής σου Ελισάβετ συνέλαβε γιο στα γηρατειά της· έτσι, αυτή που την αποκαλούσαν στείρα, τώρα βρίσκεται στον έκτο μήνα της εγκυμοσύνης. Για το Θεό τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο».
Η Μαριάμ τότε είπε: «Είμαι μια δούλη του Κυρίου· ας γίνει το θέλημά του σ' εμένα όπως μου το είπες». Κι έφυγε από αυτήν ο άγγελος. "Το σώμα μας μας ανήκει" ένα από τα συνθήματα των φεμινιστριών. Και εδώ ο Χριστός ως Πρόσωπο της Αγίας Τριάδας καθιστά το σώμα της Μαρίας κατοικητήριο του Θεάνθρωπου Γιού της & αναδεικνύει την ψυχική δύναμη στην άσκηση της Προσωπικής της Ελευθερίας και της αβίαστης και αυτόβουλης επιλογής για το σώμα της, μιας απλής νεαρής γυναίκας, ενός αθώου και καλοπροαίρετου κοριτσιού1.
1.2 Παναγία
Ο Ιησούς 12ετής στον Ναό.
Κατά Λουκάν κεφ.2: 41-51: "Όταν έγινε δώδεκα χρονών, ανέβηκαν στα Ιεροσόλυμα, στη γιορτή, όπως συνήθιζαν. Όταν τέλειωσε η γιορτή και γύριζαν πίσω, το παιδί ο Ιησούς παρέμεινε στην Ιερουσαλήμ, χωρίς να το ξέρουν ο Ιωσήφ και η μητέρα του. Νομίζοντας ότι ήταν μέσα στο πλήθος των προσκυνητών, περπάτησαν μιας μέρας δρόμο και ύστερα άρχισαν να τον αναζητούν ανάμεσα στους συγγενείς και τους γνωστούς. Δεν τον βρήκαν, όμως, και γύρισαν στην Ιερουσαλήμ να τον αναζητήσουν. Τον βρήκαν ύστερα από τρεις μέρες στο ναό καθισμένον ανάμεσα στους νομοδιδασκάλους, να τους ακούει και να τους κάνει ερωτήσεις. Όλοι όσοι τον άκουγαν έμεναν κατάπληκτοι για τη νοημοσύνη και τις απαντήσεις του. Μόλις τον είδαν οι γονείς του, απόρησαν, και η μητέρα του τού είπε: «Παιδί μου, γιατί μας το 'κανες αυτό; Ο πατέρας σου κι εγώ σε αναζητούσαμε με πολλή αγωνία».Ο Ιησούς τους απάντησε: «Γιατί με αναζητούσατε; Δεν ξέρατε ότι πρέπει να βρίσκομαι στο σπίτι του Πατέρα μου;» Εκείνοι όμως δεν κατάλαβαν τα λόγια που τους είπε.Ο Ιησούς κατέβηκε μαζί τους και ήρθε στη Ναζαρέτ και ζούσε κοντά τους με υπακοή. Η μητέρα του όμως διατηρούσε μέσα στην καρδιά της "όλα αυτά τα λόγια.
Στην εναγώνια ερώτηση της μητέρας του ο Χριστός κατανοεί την ένταση των συναισθημάτων της, την αγωνία της και δείχνει απόλυτο σεβασμό δίνοντας με σοβαρότητα, ηρεμία και χαμηλούς τόνους τις απαραίτητες εξηγήσεις και η ευφυής και δυνατή μητέρα αρκείται σ' αυτές και σιωπηλά κρατά αυτά τα λόγια μέσα στην καρδιά της
1.3 Παναγία
Ο Γάμος στην Κανά
Κατά Ιωάννην κεφ.2: 1-10:"Tην τρίτη μέρα γινόταν γάμος στην Kανά της Γαλιλαίας, όπου βρισκόταν και η μητέρα του Ιησού. Kαλεσμένοι στο γάμο ήταν επίσης κι ο Ιησούς και οι μαθητές του. Kι επειδή το κρασί τελείωσε, λέει στον Ιησού η μητέρα του: «Δεν έχουν κρασί».Tης λέει ο Ιησούς: «Γυναίκα, γιατί ν' ανησυχούμε γι' αυτό εγώ ή εσύ; Δεν ήρθε ακόμα η ώρα μου». Λέει τότε η μητέρα του στους υπηρέτες: «Ό,τι σας πει, κάντε το». Στο μεταξύ, υπήρχαν εκεί έξι πέτρινες στάμνες νερού, τοποθετημένες για τον καθαρισμό των Ιουδαίων, σύμφωνα με τη συνήθειά τους, που χωρούσαν ογδόντα με εκατόν είκοσι λίτρα η καθεμιά τους.Tους λέει, λοιπόν, ο Ιησούς: «Γεμίστε τα δοχεία με νερό». Kαι τα γέμισαν μέχρι επάνω. Κατόπιν τους λέει: «Αντλήστε τώρα και φέρτε στον υπεύθυνο του συμποσίου». Kι εκείνοι του έφεραν. Μόλις, λοιπόν, γεύτηκε ο υπεύθυνος του συμποσίου το νερό που είχε γίνει κρασί, και μη ξέροντας από πού προερχόταν ― αφού μόνο οι υπηρέτες το ήξεραν, που είχαν αντλήσει το νερό ― φωνάζει το γαμπρό και του λέει: «Κάθε άνθρωπος προσφέρει πρώτα το καλό κρασί, κι όταν μεθύσουν, τότε φέρνει το κατώτερο. Eσύ όμως φύλαξες το καλό κρασί ως τώρα!».*Αναγνωρίζοντας την εμπιστοσύνη της μητέρας του στο προσωπό του ο Ιησούς υπακούει με σεβασμό στην παραγγελία της, στην παράκληση μιας γυναίκας, και πραγματοποεί το πρώτο του θαύμα.
1.4. Η Παναγία και ο Χριστός στη Σταύρωση
Κατά Ιωάννην, Κεφ. 19: 26-27:" Ο Ιησούς, λοιπόν, όταν είδε τη μητέρα του και τον μαθητή που αγαπούσε ιδιαίτερα να της συμπαραστέκεται, λέει στη μητέρα του: «Γυναίκα, να ο γιος σου». Έπειτα λέει στον μαθητή: «Nα η μητέρα σου». Kαι από εκείνη την ώρα, την πήρε ο μαθητής στο σπίτι του."
Ο Σταυρωμένος Χριστός απευθύνεται με ισοτιμία στην Μητέρα του και στον Μαθητή του. Δεν αποκλείει τη Μητέρα του επειδή είναι Γυναίκα και μάλιστα απευθύνεται πρώτα σ' αυτήν Δεν αναθέτει την φροντίδα της στον Ιωάννη επειδή είναι άντρας και ας είναι ο Αγαπημένος του Μαθητής. Αποκαλεί τη Μητέρα του " Γυναίκα" μ' έναν επίσημο τρόπο αλλά γεμάτον τρυφερότητα, στοργή και Αγάπη. Αν και ετοιμοθάνατος, θέλει να εξασφαλίσει στη μητέρα Του μια ζωή με στοργή και ασφάλεια.
1.5 Κοίμηση-Μετάσταση της Θεοτόκου
Κείμενα: Με δεδομένο πως απουσιάζουν μαρτυρίες από την Αγία Γραφή σχετικές με τα γεγονότα της κοιμήσεως της Θεοτόκου, το εορτολογικό περιεχόμενό της το εντοπίζουμε σε εξωβιβλικές μαρτυρίες. Έτσι έχουμε ένα απόκρυφο κείμενο με τίτλο« De transitu beatae Mariae virginis » (Περί μεταστάσεως της μακαρίας Παρθένου Μαρίας) χρονολογούμενο τον 5ο αιώνα και είναι λατινική μετάφραση παλιότερου χαμένου ελληνικού πρωτοτύπου. Γύρω στον 6ο αιώνα έχουμε λατινική μετάφραση ενός άλλου απόκρυφου έργου με τίτλο Joannis liber de Dormitione Mariae (βίβλος Ιωάννου περί της κοιμήσεως της Μαρίας) ενώ εκδόθηκε και συριακή μετάφραση. Η λατινική μετάφραση του Transitus αποτελεί ελεύθερη απόδοση του συριακού Joanis liber. Από αυτές και άλλες βιβλιογραφικές πηγές πληροφορούμαστε τη στάση του Χριστού απέναντι στην Κεκοιμημένη Μητέρα του. Την Μετάστασή της στον Ουρανό. Με τον ίδιο τρόπο που την φρόντιζε, την σεβόταν, την υπάκουε στην επίγεια ζωή της, με τον ίδιο σεβασμό, αγάπη και φροντίδα την ανυψωσε κοντά Του και μετά τον επίγειο Θάνατό της.
2. Άλλες Γυναίκες
2.1. Σαμαρείτιδα
Κατά Ιωάννην, 4: 5-42: "Έρχεται λοιπόν σε μια πόλη της Σαμάρειας, που ονομάζεται Συχάρ, κοντά στο χωράφι που έδωσε ο Ιακώβ στον Ιωσήφ, τον γιο του. Εκεί υπήρχε κι ένα πηγάδι του Ιακώβ. Έτσι ο Ιησούς, κατάκοπος καθώς ήταν, καθόταν κοντά στο πηγάδι. H ώρα ήταν περίπου δώδεκα το μεσημέρι. Tην ώρα εκείνη έρχεται μια γυναίκα από τη Σαμάρεια για ν' αντλήσει νερό. Tης λέει τότε ο Ιησούς: «Δώσε μου να πιώ». Oι μαθητές του στο μεταξύ είχαν πάει στην πόλη για ν' αγοράσουν τρόφιμα). H γυναίκα τού αποκρίνεται: «Πώς γίνεται εσύ, που είσαι Ιουδαίος, να ζητάς να πιείς νερό από μένα που είμαι Σαμαρείτισσα;» (γιατί δε σχετίζονται οι Ιουδαίοι με τους Σαμαρείτες.) O Ιησούς της αποκρίθηκε: «Aν ήξερες τη δωρεά του Θεού, και ποιος είναι αυτός που σου λέει: "Δώσε μου να πιώ", εσύ θα ζητούσες απ' αυτόν και θα σου έδινε νερό ζωντανό».Tου λέει η γυναίκα: «Κύριε, ούτε κουβά δεν έχεις και το πηγάδι είναι βαθύ, από πού λοιπόν έχεις το ζωντανό νερό; Μήπως εσύ είσαι ανώτερος από τον πατέρα μας τον Ιακώβ, που μας έδωσε το πηγάδι, αφού ήπιε απ' αυτό κι ο ίδιος και οι γιοι του και τα κοπάδια του;». O Ιησούς της απάντησε: «Όποιος πίνει από το νερό αυτό, θα ξαναδιψάσει. Mα όποιος πιεί από το νερό που θα του δώσω εγώ, αυτός όχι, δε θα διψάσει ποτέ. Απεναντίας, το νερό που θα του δώσω, θα γίνει μέσα του μια πηγή που θ' αναβλύζει νερό ζωής αιώνιας». Tου λέει η γυναίκα: «Δώσε μου το νερό αυτό για να μη διψάω κι ούτε να έρχομαι εδώ για ν' αντλώ».Tης λέει ο Ιησούς: «Πήγαινε, φώναξε τον άνδρα σου κι έλα εδώ». Αποκρίθηκε εκείνη: «Δεν έχω άνδρα». Tότε ο Ιησούς της είπε: «Kαλά είπες πως δεν έχεις άνδρα, γιατί πήρες πέντε άνδρες, κι αυτός που έχεις τώρα δεν είναι άνδρας σου. Σε τούτο είπες την αλήθεια».Tου λέει η γυναίκα: «Κύριε, βλέπω πως εσύ είσαι προφήτης. Oι προπάτορές μας λάτρεψαν τον Θεό στο βουνό αυτό, ενώ εσείς λέτε πως στα Ιεροσόλυμα είναι ο τόπος όπου πρέπει να τον λατρεύουν». Tης λέει ο Ιησούς: «Γυναίκα, πίστεψέ με ότι έρχεται ο καιρός, που δε θα λατρεύετε τον Πατέρα ούτε στο βουνό αυτό ούτε στα Ιεροσόλυμα. Εσείς λατρεύετε εκείνο που δε γνωρίζετε, ενώ εμείς λατρεύουμε εκείνο που γνωρίζουμε, γιατί η σωτηρία από τους Ιουδαίους είναι προκαθορισμένο να έρθει. Έρχεται όμως ο καιρός, κι είναι τώρα αυτός ο καιρός, κατά τον οποίο οι αληθινοί λατρευτές θα λατρεύουν τον Θεό πνευματικά κι αληθινά. Kι ασφαλώς έτσι τους θέλει ο Πατέρας εκείνους που τον λατρεύουν. O Θεός είναι πνεύμα κι εκείνοι που τον λατρεύουν, πρέπει να τον λατρεύουν πνευματικά κι αληθινά».Tου λέει η γυναίκα: «Ξέρω ότι πρόκειται να έρθει ο Μεσσίας, που ονομάζεται Χριστός. Όταν έρθει εκείνος, θα μας τα φανερώσει όλα».Tης λέει ο Ιησούς: «Εγώ είμαι, που σου μιλάω».Tην ώρα που το έλεγε αυτό ήρθαν οι μαθητές του και απόρησαν που συνομιλούσε με γυναίκα. Mα κανένας δεν τον ρώτησε: «Tι συζητάς;» ή «Γιατί συνομιλείς μαζί της;». Άφησε τότε τη στάμνα της η γυναίκα και πήγε στην πόλη και λέει στους ανθρώπους: «Ελάτε να δείτε κάποιον που μου είπε όλα όσα έχω κάνει, μήπως και είναι αυτός ο Χριστός;». Βγήκαν τότε από την πόλη και κατευθύνονταν προς αυτόν.....Κι από την πόλη εκείνη των Σαμαρειτών πίστεψαν πολλοί σ' αυτόν, χάρη στη διήγηση της γυναίκας, που έδινε τη μαρτυρία της λέγοντας: «Αυτός μου είπε όλα όσα έχω κάνει!»...
Εδώ η πλήρης ανατροπή! : Ο Χριστός δεν συζητά απλά μόνος και κατ' ιδίαν με μια Γυναικα, ανοίκειο και ανεπίτρεπτο για το έθος και τα ήθη της εποχής και της περιοχής! Αλλά με μια εχθρά! Μια Γυναίκα από το μισητό για τους Ιουδαίους γένος των Σαμαρειτών! Και με μια γυναίκα αμφιβόλου ηθικής κατά τα ίδια δεδομένα! Οι ίδιοι οι μαθητές Του σιωπηλά αντιδρούν! Κι όμως ο Χριστός κτίζει μαζι της μια σχέση ισότιμη, αλληλοπεριχώρησης και συγκατάβασης. Διαλέγεται μαζί της θεωρώντας τη άξια να μοιραστεί μαζί της μεγάλες Αλήθειες. Διεξάγει τον σπουδαιότερο Θεολογικό Του Διάλογο! Και εμπιστεύεται τη Δύναμη και της ικανότητές της, ώστε την στέλνει να καλέσει τους συγχωριανούς της! Και πράγματι! Δεν τον απογοητεύει! Ο σεβασμός και η εμπιστοσύνη που της έδειξε αποφέρουν καρπούς! Οι Σαμαρείτες προσέρχονται, τον καλοδέχονται και πολλοί πιστεύουν σ' Αυτόν! Αλλά και η ίδια αλλάζει τη ζωή της!
Ένα άφθαρτο Δίδαγμα στις Φεμινίστριες, στους αρνητές τους όλων των εποχών και σε όλους εμάς!
2.2. Η Μοιχαλίδα
Κατά Ιωάννην, 8: 3-11:"Tότε οι νομοδιδάσκαλοι και οι Φαρισαίοι φέρνουν μια γυναίκα, που την είχαν πιάσει να διαπράττει μοιχεία, κι αφού την έστησαν στη μέση, του λένε: «Δάσκαλε, η γυναίκα αυτή πιάστηκε την ώρα που διέπραττε μοιχεία. Kαι στο νόμο, ο Μωυσής μάς έχει δώσει την εντολή να λιθοβολούμε αυτού του είδους τις γυναίκες. Eσύ, λοιπόν, τι λες;»Αυτό όμως το έλεγαν για να τον παγιδέψουν, ώστε να έχουν κάτι να τον κατηγορήσουν. Αλλ' ο Ιησούς έσκυψε κάτω κι άρχισε να γράφει με το δάχτυλό του πάνω στο χώμα. Επειδή όμως επέμεναν να τον ρωτούνε, ανασήκωσε το κεφάλι του και τους είπε: «Όποιος από σας είναι αναμάρτητος, πρώτος ας της ρίξει πέτρα». Έπειτα έσκυψε πάλι κάτω κι έγραφε πάνω στο χώμα. Eκείνοι λοιπόν, όταν το άκουσαν αυτό, άρχισαν να φεύγουν ο ένας κατόπιν του άλλου, αρχίζοντας από τους πιο ηλικιωμένους μέχρι τους πιο νέους, ώσπου έμεινε μόνο ο Ιησούς και η γυναίκα που βρισκόταν στη μέση. Ανασήκωσε τότε το κεφάλι του ο Ιησούς και της είπε: «Γυναίκα, πού είναι αυτοί; Δε σε καταδίκασε κανένας;» Kι εκείνη απάντησε: «Κανένας, Κύριε». Tότε ο Ιησούς της είπε: «Ούτε κι εγώ σε καταδικάζω. Πήγαινε κι απ' εδώ και μπρος μην αμαρτάνεις πια».
Κορυφαία σκηνή, άλλη μία κορυφαία συνάντηση του Χριστού με μια Γυναίκα. Ο Χριστός σκύβει και χαράζει τη γη.. Κατανοεί τον τρόμο της γυναίκας μπροστά στην επερχόμενη τιμωρία, την ατιμωτική και εξαιρετικά επώδυνη απώλεια της ζωής της. Την συγχωρεί, της δείχνει αγάπη και βρίσκει τον πιο δραστικό τρόπο για να τη σώσει στοχεύοντας στην αυτοσυνειδησία των μελλοντικών δημίων. Και όταν το επιτυγχάνει συνομιλεί μαζί της με χιούμορ, αλλά και προστατευτική διάθεση, προτρέποντάς την στο μέλλον να μην αμαρτάνει!
2.3. Η Αιμορροούσα Γυνή
Κατά Λουκάν, κεφ. 8: 43-48: "Kαι μια γυναίκα, που είχε αιμορραγία δώδεκα χρόνια, και η οποία είχε ξοδέψει όλα όσα είχε στους γιατρούς, χωρίς να κατορθώσει να βρει τη γιατρειά της από κανέναν, πλησίασε από πίσω κι άγγιξε την άκρη του ρούχου του, κι αμέσως η αιμορραγία της σταμάτησε! Τότε ο Iησούς είπε: «Ποιος είναι αυτός που με άγγιξε;». Kι επειδή όλοι αρνιούνταν, του είπε ο Πέτρος, καθώς κι εκείνοι που ήταν μαζί του: «Δάσκαλε, οι όχλοι σε συμπιέζουν και σε συνθλίβουν, και ρωτάς: Ποιος είναι αυτός που με άγγιξε;». Aλλ' ο Iησούς είπε: «Kάποιος με άγγιξε, γιατί το ένιωσα εγώπου βγήκε δύναμη από μένα».Tότε η γυναίκα, σαν είδε ότι δεν έμεινε απαρατήρητη, παρουσιάστηκε τρέμοντας κι αφού έπεσε στα πόδια του, του είπε μπροστά σε όλο το λαό για ποιο λόγο τον άγγιξε και ότι γιατρεύτηκε μεμιάς. Kι εκείνος της είπε: «Θάρρος, κόρη μου. H πίστη σου σε έσωσε. Πήγαινε κι έχε ειρήνη».
Μια γυναίκα μίασμα, απόκληρη και αποκλεισμένη από καθε κοινωνική συναναστροφή και δραστηριότητα λόγω της ρύσης του αίματος, κάτι που θεωρούνταν ακάθαρτο και μιαρό και επιπλέον απελπισμένη απο τη πολύχρονη αποτυχία ίασης. Η βαθιά εμπιστοσύνη της στην δύναμη του Χριστού να τη θεραπεύσει την οδηγεί σε μια παράτολμη πράξη: να αγγίξει το ιμάτιό του. Όταν αποκαλύπτεται, συναντούμε μια σύντομη αλλά συγκνητική και αποκαλυπτική συζήτηση της θεραπευμένης γυναίκας με τον Χριστό!: Κατανοώντας τη δραματική της κατάσταση που βίωνε επί τόσα χρόνια και το θάρρος και την ειλικρίνειά της να αποκαλυφθεί, ο Χριστός, αποκαλύπτοντας και τις θεϊκές του ιδιότητες, όχι απλά δεν θυμώνει, δεν την επιπλήττει, αλλά τρυφερά την αποκαλεί "θυγατέρα" και την προτρέπει να συνεχίσει τη ζωή της δίνοντάς της την υπέροχη ευχή να πορευτεί στην Ειρήνη, να γεμίσει η ζωή της από την Ειρήνη Του!
2.4. Η κόρη του Ιάειρου
Κατά Λουκάν 8: 41 & 49-56:" Ήρθε τότε κάποιος, που λεγόταν Iάειρος και ο οποίος ήταν άρχοντας της συναγωγής, κι έπεσε στα πόδια του Iησού και τον παρακαλούσε να επισκεφτεί το σπίτι του, γιατί είχε μια μοναχοκόρη, ηλικίας περίπου δώδεκα χρονών, κι αυτή πέθαινε. Kαι καθώς αυτός προχωρούσε, τον συμπίεζαν τα πλήθη...Kι ενώ αυτός συνέχιζε ακόμα να μιλάει, έρχεται κάποιος από το σπίτι του άρχοντα της συναγωγής και του λέει: «H κόρη σου πέθανε. Mην ενοχλείς πια το Δάσκαλο». O Iησούς όμως, όταν το άκουσε, του είπε: «Mη φοβάσαι, μόνο πίστευε, και θα σωθεί». Kι όταν έφτασε στο σπίτι, δεν άφησε κανέναν να μπει μέσα παρά μονάχα τον Πέτρο, τον Iωάννη και τον Iάκωβο, καθώς και τον πατέρα του κοριτσιού και τη μητέρα. Kι όλοι έκλαιγαν και οδύρονταν γι' αυτήν, αλλ' ο Iησούς είπε: «Mην κλαίτε, δεν πέθανε, απλώς κοιμάται».Mα εκείνοι γελούσαν περιφρονητικά σε βάρος του, γιατί το ήξεραν πως πέθανε.Tότε ο Iησούς, αφού τους έβγαλε όλους έξω, έπιασε το χέρι της και είπε με δυνατή φωνή: «Kοριτσάκι, σήκω!».Kι επέστρεψε το πνεύμα της και σηκώθηκε αμέσως. Kατόπιν διέταξε να της δώσουν να φάει.Kι έμειναν κατάπληκτοι οι γονείς της. O Iησούς τους παράγγειλε ακόμα να μην πουν το γεγονός σε κανέναν."** Το κοριτσάκι κείται νεκρό. Ο πατέρας παρακαλεί και ο Ιησούς δεν δείχνει απροθυμία επειδή είναι κορίτσι και όχι αγόρι. Ούτε την διατάζει από μακριά να επανέλθει στη ζωή. Την πλησιάζει, της κρατά το χέρι και τρυφερά και ήρεμα της απευθύνει άμεσα τον λόγο αποκαλώντας την κοριτσάκι. Κι όταν επανέρχεται η 12χρονη κοπελίτσα στη ζωή,αναγνωρίζοντας και κατανοώντας την ψυχική της αναστάτωση από αυτό που της συνέβη επιλέγει να την επαναφέρει τρυφερά και στοργικά στην καθημερινότητα, παραγγέλνοντας να της δώσουν φαγητό. Έτσι απλά!
2.5. Μάρθα και Μαρία
Κατά Λουκάν, Κεφ. 10: 38-42: "Kάποτε πάλι, ενώ βρίσκονταν σε οδοιπορία, μπήκε ο Iησούς σε κάποιο χωριό, όπου μια γυναίκα, που λεγόταν Mάρθα, τον υποδέχτηκε στο σπίτι της. Aυτή είχε και μια αδελφή που την έλεγαν Mαρία, η οποία κάθισε κοντά στα πόδια του Iησού κι άκουγε τη διδαχή του. H Mάρθα, απεναντίας, πνιγόταν στη δουλειά για να τους περιποιηθεί. Έτσι, πλησίασε τον Iησού και του είπε: «Kύριε, δε σε νοιάζει που η αδελφή μου με άφησε ν' αγωνίζομαι μόνη για να σας υπηρετώ; Πες της λοιπόν να με βοηθήσει». Aποκρίθηκε τότε ο Iησούς και της είπε: «Mάρθα, Mάρθα! Nοιάζεσαι κι αγωνίζεσαι για πολλά! Ένα πράγμα, όμως, είναι αναγκαίο. H Mαρία λοιπόν διάλεξε την καλή αυτή μερίδα, που δε θα της αφαιρεθεί». Ο Χριστός δεν διστάζει να φιλοξενηθεί στο σπίτι μιας Γυναίκας, όπου ζουν οι δυο αδελφές, η Μάρθα και η Μαρία, και εκεί να διδάξει. Η Μάρθα, ακολουθώντας τα παραδοσιακά της εποχής και του τόπου πρότυπα των καθηκόντων μιας καλής νοικοκυράς και μιας φιλόξενης οικοδέσποινας, καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να ανταποκριθεί σ' αυτούς τους ρόλους και να ευχαριστήσει τον φιλοξενούμενο Χριστό και τους άλλους καλεσμένους με κάθε υλική φροντίδα και παροχή των προβλεπόμενων αγαθών, όσο η Μαρία, απρόθυμη να την συντρέξει, κάθεται στα πόδια του Ιησού και αφουγκράζεται τη διδαχή του. Όταν μόνη, αβοήθητη και κουρασμένη η Μάρθα του παραπονιέται για την στάση της αδελφής της, προσδοκά από τον Χριστό να επαναφέρει τη Μαρία στην επιλογή της άσκησης των ανάλογων καθηκόντων της. Αλλά εδώ έρχεται η απρόσμενη ανατροπή! Ο Χριστός αναγνωρίζει τους κόπους και την αγωνία της Μάρθας, αλλά αποδομεί όλη αυτήν την προσπάθεια με τον χαρακτηρισμό "περί πολλά" και απρόσμενα και αντίθετα χαρακτηρίζει "αγαθή μερίδα" την επιλογή της Μαρίας να ασχοληθεί με κάτι που ανυψώνει το πνευματικό της επίπεδο και συντελεί στην αυτοβελτίωση της προσωπικότητάς της. Η Μαρία είναι ένα βήμα μπροστά για τη γυναικεία χειραφέτηση και ο Χριστός με τη στάση του το επικροτεί και το ενισχύει, αντίθετα προς τις παραδοσιακές αξίες που επικρατούν ενσχύοντας τον σεβασμό και ατοσεβασμό των Γυναικών και το Δικαίωμά τους στην Ισότιμη Συνύπαρξη με τους άνδρες σε κάθε κοινωνικό περιβάλλον.
2.6. Η Χαναναία
Κατά Ματθαίον, Κεφ. 15: 22-27: "Και μια Φοίνισσα από εκείνη την περιοχή ήρθε και φώναζε δυνατά: «Ελέησέ με, Κύριε, Γιε του Δαβίδ! Η κόρη μου βασανίζεται από δαίμονα». Αλλά αυτός δεν της απαντούσε λέξη. Οι μαθητές του λοιπόν ήρθαν και άρχισαν να τον παρακαλούν: «Πες της να φύγει, επειδή μας ακολουθεί και φωνάζει». Αυτός αποκρίθηκε: «Εγώ στάλθηκα μόνο στα χαμένα πρόβατα του οίκου του Ισραήλ». Αλλά η γυναίκα ήρθε και τον προσκύνησε, λέγοντας: «Κύριε, βοήθησέ με!». Αυτός της απάντησε: «Δεν είναι σωστό να πάρει κανείς το ψωμί των παιδιών και να το ρίξει στα σκυλάκια». Εκείνη είπε: «Ναι, Κύριε· αλλά και τα σκυλάκια τρώνε από τα ψίχουλα που πέφτουν από το τραπέζι των κυρίων τους».Τότε ο Ιησούς τής απάντησε: «Ω! γυναίκα, μεγάλη είναι η πίστη σου· ας γίνει για εσένα αυτό που θέλεις». Και από εκείνη την ώρα η κόρη της γιατρεύτηκε."
Η Χαναναία από την Φοινίκη δεν είναι Εβραία, αλλά ειδωλολάτρισσα. Οι μαθητές του Χριστού την θεωρούν ενόχληση & τον παρακαλούν να την διώξει. Ο Χριστός αντίθετα, όπως και με τη Σαμαρείτιδα, παρ' όλες τις αντενεργές προϋποθέσεις, συνομιλεί μαζί της και ακούει το αίτημά της. Την δοκιμάζει σκληρά με απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς. Αναγνωρίζει όμως στη συνέχεια και εκτιμά την ευφυιία, το θάρρος και την δυναμική της προσωπικότητα, την εύστοχη αντίδραση και απάντησή της.Την επαινεί για την πίστη της και λαμβάνοντας υπόψη Του τη θέλησή της, την Θέληση μιας Γυναίκας, ικανοποιεί το αίτημά της και θεραπεύει την κόρη της. Άλλη μια έμπρακτη διδαχή και στάση του που αφορά στο Γυναικείο Φύλο
2.7. Η Χήρα της Ναΐν
Κατά Λουκάν, Κεφ. 7: 11-15: "Ύστερα απ' αυτό ξεκίνησε για μια πόλη που λέγεται Nαΐν. Mαζί του πήγαιναν και αρκετοί από τους μαθητές του και κόσμος πολύς. Tότε, την ώρα ακριβώς που πλησίαζαν την πύλη της πόλης, συνάντησαν μια νεκρική πομπή. O νεκρός ήταν μοναχογιός της μητέρας του, κι αυτή ήταν χήρα. Mαζί της ήταν επίσης και αρκετός κόσμος από την πόλη. Kαι σαν την είδε ο Kύριος, την σπλαχνίστηκε και της είπε: «Mην κλαις!».Πλησίασε κατόπιν κι άγγιξε τη σορό, κι εκείνοι που κουβαλούσαν το φέρετρο σταμάτησαν. Tότε είπε: «Nεαρέ, σ' εσένα λέω: Σήκω!».Kι ο νεκρός ανακάθισε κι άρχισε να μιλάει. Kαι τον παρέδωσε ο Iησούς στη μητέρα του." Γυναίκα, χήρα, με νεκρό το μοναχοπαίδι της. Μελλοντική απόβλητη της κοινωνίας. Και ο Χριστός τη σπλαχνίστηκε. Τα σπλάχνα είναι κέντρο συναισθημάτων. Και ο Θεάνθρωπος Ιησούς νιώθει για μια απελπισμένη γυναίκα μια συμπόνοια που βγαίνει βαθιά μέσα από τα σπλάχνα και επικοινωνεί μαζί της με ενσυνάισθηση.. Την καθησυχάζει και την παροτρύνει, "Μην Κλαις". Η Γυναικεία Φύση της ανυψώθηκε στο επίπεδο της Ισότητας Ανδρών και Γυναικών. Νιώθοντας ευσπλαχνία έδειξε πως απέναντι στην βαθιά οδύνη άνδρες και γυναίκες είναι το ίδιο εκτεθειμένοι και ανυπεράσπιστοι και προσπάθησε διδακτικά να νας το παραδώσει..
2.8. Μυροφόρες
Κατά Μάρκον 16:1-8: " Όταν πέρασε το Σάββατο, η Μαρία η Μαγδαληνή και η Μαρία η μητέρα του Ιακώβου, και η Σαλώμη, αγόρασαν αρώματα, για να πάνε ν' αλείψουν το σώμα του Ιησού. Ήρθαν στο μνήμα πολύ πρωί την επομένη του Σαββάτου, μόλις ανέτειλε ο ήλιος.Κι έλεγαν μεταξύ τους: «Ποιος θα μας κυλήσει την πέτρα από την είσοδο του μνήματος;» Γιατί ήταν πάρα πολύ μεγάλη. Μόλις όμως κοίταξαν προς τα 'κει, παρατήρησαν ότι η πέτρα είχε κυλήσει από τον τόπο της. Μόλις μπήκαν στο μνήμα, είδαν ένα νεαρό με λευκή στολή να κάθεται στα δεξιά, και τρόμαξαν.Αυτός όμως τους είπε: «Μην τρομάζετε. Ψάχνετε για τον Ιησού από τη Ναζαρέτ, τον σταυρωμένο. Αναστήθηκε. Δεν είναι εδώ. Να και το μέρος όπου τον είχανβάλει. Πηγαίνετε τώρα και πείτε στους μαθητές του και στον Πέτρο: "πηγαίνει πριν από σας στην Γαλιλαία και σας περιμένει· εκεί θα τον δείτε, όπως σας το είπε"». Οι γυναίκες βγήκαν κι έφυγαν από το μνήμα γεμάτες τρόμο και δέος· δεν είπαν όμως τίποτα σε κανέναν, γιατί ήταν φοβισμένες.~Ματθ. 28: 8-10 "Οι γυναίκες βγήκαν γρήγορα από το μνήμα με φόβο και με χαρά μεγάλη, κι έτρεξαν να πουν τα νέα στους μαθητές του. Καθώς όμως πήγαιναν να πουν τα νέα στους μαθητές του, τις συνάντησε ο Ιησούς, και τους λέει: «Χαίρετε!» Αυτές τον πλησίασαν, έπεσαν στα πόδια του και τον προσκύνησαν.«Μη φοβάστε!» τους λέει ο Ιησούς. «Πηγαίνετε να πείτε στους αδερφούς μου να φύγουν για τη Γαλιλαία, κι εκεί θα με δουν».**Ο Χριστός επιφυλάσσει σε Γυναίκες την μεγαλύτερη τιμή και το ξεχωριστό προνόμοιο να πκηροφορηθούν πρώτες την Ανάστασή Του, αλλά και να την αναγγείλουν στους μαθητές του! Και αυτές επιβεβαιώνουν την εμπιστοσύνη που τους έδειξε. Αν και γεμάτες τρόμο, δέος έκπληξη θαμπωμένες από το λαμπρό Φως και το ανέλπιστο άγγελμα, γεμάτες χαρά, αποχωρουν δυνατές και συγκροτημένες, σιωπηλά και ήσυχα, χωρίς ερωτήσεις, χωρίς απορίες για να μεταδώσουν την σπουδαία είδηση: Χριστός Ανέστη!
2.9. Μαρία Μαγδαληνή. Η αφοσιωμένη μαθήτρια που είδε πρώτη τον Αναστημένο Χριστό.
Σύσσωμος ο χριστιανικός κόσμος γιορτάζει κάθε χρόνο στις 22 Ιουλίου τη μνήμη της μυροφόρου και ισαποστόλου Μαρίας της Μαγδαληνής. Η Μαρία από τα Μάγδαλα της Γαλιλαίας, εξού και Μαγδαληνή για να ξεχωρίζει από τις πολλές Μαρίες των Ευαγγελίων, ανήκε στον κύκλο μιας ομάδας γυναικών, οι οποίες ακολουθούσαν τον Χριστό και τους Αποστόλους και τους βοηθούσαν στο έργο τους. Οι επίσημες πηγές της Εκκλησίας δεν μαρτυρούν ότι ήταν η αμαρτωλή ιερόδουλος- άποψη που αναπτύχτηκε στα πλαίσια της εκκλησιαστικής, παραεκκλησιαστικής και εξωεμκλησιαστικης Ιστορίας. Μετά την Ανάληψη του Χριστού μετέβη με τον Ευαγγελιστή Ιωάννη στην Έφεσσο. Εκεί εκοιμήθη και ενταφιάστηκε.
Κατά Μάρκον, κεφ.15:47 ( στην Αποκαθήλωση):" Η Μαρία η Μαγδαληνή και η Μαρία η μητέρα του Ιωσή παρακολουθούσαν πού τον έβαλαν.
"Κατά Μαρκον 16: 9-1: "Μετά την ανάστασή του ο Ιησούς, το πρωί της Κυριακής, εμφανίστηκε πρώτα στη Μαρία τη Μαγδαληνή, την οποία είχε θεραπεύσει από εφτά δαιμόνια. Εκείνη πήγε και το είπε στους μαθητές, που ήταν λυπημένοι κι έκλαιγαν.Αυτοί όμως, όταν άκουσαν ότι ο Ιησούς ζει και τον είδε η Μαρία, δεν την πίστεψαν."~Κατά ΙωάννηνΚεφ. 20: 11-18:"Η Μαρία όμως στεκόταν έξω κοντά στον τάφο κι έκλαιγε.Εκεί που έκλαιγε, σκύβει να δει μέσα στο μνήμα, και βλέπει δυο αγγέλους ντυμένους στα λευκά, να κάθονται εκεί που βρισκόταν πριν το σώμα του Ιησού, ο ένας προς το μέρος του κεφαλιού κι ο άλλος προς το μέρος των ποδιών. Της λένε τότε εκείνοι: «Γυναίκα, γιατί κλαις;» «Πήραν τον Κύριό μου», τους λέει αυτή, «και δεν ξέρω πού τον έβαλαν».Αφού τα είπε αυτά, γύρισε προς τα πίσω και βλέπει τον Ιησού να στέκεται όρθιος, δεν κατάλαβε όμως πως ήταν ο Ιησούς.Της λέει τότε εκείνος: «Γυναίκα, γιατί κλαις; Ποιον ζητάς;» Εκείνη νόμισε πως ήταν ο κηπουρός και του λέει: «Κύριε, αν τον πήρες εσύ, πες μου πού τον έβαλες, κι εγώ θα τον πάρω από 'κει». Της λέει ο Ιησούς: «Μαρία!» Γυρίζει εκείνη και του λέει: «Ραββουνί!» –που σημαίνει «Διδάσκαλε». «Μη μ' αγγίζεις», της λέει ο Ιησούς, «γιατί δεν ανέβηκα ακόμα προς τον Πατέρα μου· πήγαινε όμως στους αδερφούς μου και πες τους: "ανεβαίνω σ' εκείνον που είναι δικός μου και δικός σας Πατέρας, δικός μου και δικός σας Θεός"». Πηγαίνει τότε η Μαρία η Μαγδαληνή στους μαθητές και τους αναγγέλλει: «Είδα τον Κύριο!» Και διηγήθηκε αυτά που της είχε πει. Ξεχωριστή από όλες τις Μυροφόρες, μια ξεχωριστή Γυναίκα, η Μαρία σύμφωνα με τον Ιωάννη έχει την ξεχωριστή ευλογία να συνομιλήσει με τον αγαπημενο της Δάσκαλο. Ανάμεσα τους υπάρχει τρυφερή οικειότητα. Αλλά ο Χριστός θέτει τα όρια. "Μη μ' αγγίζεις" της παραγγέλνει, αλλα ταυτόχρονα της δείχνει τη μεγάλη Του εμπιστοσύνη στο Πρόσωπό της, καθώς της αναθέτει αυτή, μια Γυναίκα, να αναγγείλει το χαρμόσυνο νέο στους ανδρες μαθητές και να τους μεταφέρει τις παραγγελίες του Δασκάλου τους. και την προαγγελία της Αναληψης. Στο κορυφαίο γεγονός της Ανάστασης ο Χριστός καθιστά καθοριστικό και κορυφαίο τον ρόλο των Γυναικών. Το Μήνυμά του διαχρονικό, είναι απόλυτα σαφές. Ισότητα Ανδρών και Γυναικών, Σεβασμός στη παρουσία τους στην κοινωνική ζωή και αναγνώριση του ενεργού ρόλου τους στη μελλοντική Εκκλησία Του & στην εξέλιξη της Ανθρώπινης Ιστορίας.
* Η Όλγα Δάσιου είναι Δρ. Αρχαιολογίας, Επίτιμη Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων


