Διδάκτωρ Αρχαιολογίας – Επίτιμη σχολική σύμβουλος φιλολόγων Νομού Κιλκίς 

Εισαγωγή

Η σχέση της αρχαιολογίας με την ιστορική μνήμη, της παιδείας με τον πολιτισμό και των ανθρωπιστικών σπουδών με τη διαμόρφωση της προσωπικότητας αποτέλεσαν τον βασικό άξονα της συζήτησής μας με την κυρία Όλγα Δάσιου, διδάκτορα Αρχαιολογίας και επίτιμη σχολική σύμβουλο φιλολόγων του Νομού Κιλκίς.

Μέσα από τις απαντήσεις της αναδεικνύεται η βαθιά πίστη της στη σημασία της ανθρωπιστικής παιδείας, αλλά και ο προβληματισμός της για τη θέση των κλασικών σπουδών και της πολιτισμικής καλλιέργειας στο σύγχρονο εκπαιδευτικό περιβάλλον. Η συνέντευξη που ακολουθεί αποτελεί μια κατάθεση σκέψης και εμπειρίας γύρω από τον άνθρωπο, την ιστορία και τον ρόλο της παιδείας στη σύγχρονη κοινωνία.

Η Συνέντευξη

Β.Π.: Κυρία Δάσιου, πώς διαμορφώθηκε η επιστημονική σας ταυτότητα μέσα από την ενασχόλησή σας με την αρχαιολογία και τις ανθρωπιστικές επιστήμες;

Ο.Δ.: Και η Αρχαιολογία και οι Ανθρωπιστικές Επιστήμες με συνεπήραν με την ζωντάνια, την ομορφιά του περιεχομένου τους, την εμβάθυνση στην Ανθρώπινη Ιστορία και Οντολογία, τον εμπλουτισμό όχι μόνον της σκέψης μου, αλλά και του προσωπικού μου Είναι και Γίγνεσθαι. Με τύλιξαν στα δίχτυα τους και δεν θέλησα ποτέ να "δραπετεύσω" από αυτά!

Β.Π.: Πώς αντιλαμβάνεστε τον ρόλο της αρχαιολογίας στη συγκρότηση της ιστορικής μνήμης και της πολιτισμικής ταυτότητας;

Ο.Δ.: Η αρχαιολογία είναι πολύτιμο εργαλείο της Ιστορικής Έρευνας & επομένως και της συγκρότησης Πολιτισμικής Ταυτότητας. Δημιουργεί βεβαιότητες εκεί που υπήρχαν μόνον εικασίες, διαλύει αμφιβολίες, δίνει ευκρινέστατη εικόνα ιστορικών γεγονότων και φαινομένων με την αποκάλυψη υλικών καταλοίπων. Χάρη στην αρχαιολογική έρευνα λ.χ. αποκαλύφθηκε ότι η Τροία δεν ήταν ποιητική σύλληψη του Ομήρου, αλλά πραγματική πόλη, χάρη στην αποκάλυψη του σκελετού της Μυρτούς στην Αθήνα η περιγραφή του λοιμού, η ταύτιση του τάφου του Φιλίππου στην Βεργίνα.

Β.Π.: Σε ποιο βαθμό θεωρείτε ότι η αρχαιολογική γνώση μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο κοινωνικής αυτογνωσίας;

Ο.Δ.: Αντικρύζοντας κανείς τα έργα ανθρώπων παλαιότερων εποχών συνειδητοποιεί την εγγύτητα, τις ομοιότητες & δημιουργεί ένα εσωτερικό κοίταγμα σ' έναν καθέφτη ταύτισης, αυτοαναγνώρισης και αυτογνωσίας.

Β.Π.: Πώς προσεγγίζετε την έννοια της ανθρωπιστικής παιδείας στο σύγχρονο εκπαιδευτικό περιβάλλον;

Ο.Δ.: Το σύγχρονο εκπαιδευτικό περιβάλλον δίνει βαρύτητα στις δεξιότητες και όχι στην δημιουργία ολοκληρωμένων ανθρώπων όπως σε παλιότερες εποχές. Προάγει την εξιδείκευση αλλά όχι την Ανθρωπιστική Διαμόρφωση μιας Προσωπικότητας. Θεωρεί λ.χ. σημαντικό να δημιουργήσει διακριτές ειδικότητες στην Ιατρική όσον αφορά στον ανθρώπινο οργανισμό, αλλά δεν θεωρεί αναγκαίο να διδάξει & να αναλύσει στους νέους γιατρούς τον όρκο του Ιπποκράτη, ώστε να πορεύονται στην άσκηση της ιατρικής τους δραστηριότητας με φάρο αυτό το ανυπέρβλητο κείμενο.

Β.Π.: Με ποιους τρόπους μπορεί το σχολείο να καλλιεργήσει ουσιαστική ιστορική συνείδηση και κριτική σκέψη;

Ο.Δ.: Με την επαφή με την Ανθρώπινη Ουσία, Ιστορία και Πολιτισμό μέσα από θελκτικά για παιδιά και εφήβους εγχειρίδια, επισκέψεις και γνωριμίες τόπων με ιστορική βαρύτητα, πρόσκληση για δημιουργία δικών τους ερευνών και εργασιών πάνω σε συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα.

Β.Π.: Πώς αξιολογείτε τη θέση των κλασικών σπουδών και των ανθρωπιστικών επιστημών στο σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα;

Ο.Δ.: Υποβαθμισμένη, Τυπολατρική, Αφυδατωμένη από τους αυθεντικούς χυμούς αυτών των Σπουδών και γι' αυτό Ατελέσφορη.

Β.Π.: Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η σημασία της τοπικής ιστορίας στη διαμόρφωση συλλογικής μνήμης και πολιτισμικής συνέχειας;

Ο.Δ.: Εξαιρετικά σημαντική και διδακτικά απαραίτητη.

Β.Π.: Πώς μπορεί η τοπική κοινωνία να συμβάλει ουσιαστικά στη διαφύλαξη και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς;

Ο.Δ.: Με ευαισθητοποίσή της για τον θησαυρό που κληρονόμησε, με την διαφύλαξη και την ανάδειξή του μέσα από ποικίλες δράσεις και εκδηλώσεις.

Β.Π.: Πώς αντιλαμβάνεστε τη σχέση παιδείας και πολιτισμού σε μια εποχή έντονων κοινωνικών και τεχνολογικών μεταβολών;

Ο.Δ.: Χρειάζεται πολλή δουλειά, οργανωμένες και στοχευμένες προσπάθειες προσέγγισης, ώστε ο Πολιτισμός να γονιμοποιεί και να εμπλουτίζει την Παιδεία και ως πολύτιμο Αντίδωρο η Παιδεία τον Πολιτισμό.

Β.Π.: Ανατρέχοντας στη συνολική επιστημονική και εκπαιδευτική σας πορεία, ποιο θεωρείτε ότι είναι το σημαντικότερο αποτύπωμα που αφήνει κανείς μέσα από την παιδεία και τον πολιτισμό;

Ο.Δ.: Το παράδειγμά του.Το θετικό πρόσημο στην εικόνα, στην ανάμνησή του, στην προσπάθεια μίμησής του από τις μαθήτριες και τους μαθητές που, όπως τρυφερά λέμε, "πέρασαν από τα χέρια της ή από τα χέρια του".

Επίλογος

Η συζήτηση με την κυρία Όλγα Δάσιου ανέδειξε τη διαχρονική αξία της αρχαιολογικής γνώσης και της ανθρωπιστικής παιδείας ως στοιχείων που δεν αφορούν μόνον το παρελθόν, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο σύγχρονος άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του.

Σε μια εποχή έντονων κοινωνικών και τεχνολογικών μεταβολών, οι επισημάνσεις της υπενθυμίζουν ότι η παιδεία δεν εξαντλείται στην απόκτηση δεξιοτήτων, αλλά συνδέεται ουσιαστικά με τη διαμόρφωση ήθους, ιστορικής συνείδησης και πολιτισμικής ευθύνης. Και ίσως, τελικά, όπως η ίδια υπογραμμίζει, το σημαντικότερο αποτύπωμα που αφήνει ένας άνθρωπος μέσα από την εκπαίδευση και τον πολιτισμό να είναι πάντοτε το προσωπικό του παράδειγμα.